Oud-publiek kende de Oedipus-myth – voorweten was de norm, niet de uitzondering. Dit vormde de receptie via vijf mechanismen:
Aristoteles' Poetics definieert tragedie als "ontroering van medelijden en vrees" om te zuiveren. Het kennen van het einde versterkt beide: medelijden met Oedipus' blindheid, vrees dat kennis het lot niet kan voorkomen. Het pathos zit in de aanloop, niet in de aankomst.
Elke regel wordt dubbelzinnig. Oedipus' "I will find the murderer" (vr. 135) – publiek weet hij is de moordenaar. Dit creëert structurele ironie: de onderzoeker is het misdrijf. Spanning verschuift van "wat gebeurt er" naar "hoe ontdekt hij het?".
Voorweten bevordert beschermende empathie. We willen hem waarschuwen. Zijn intelligentie (Sfinx oplossen) maakt zijn blindheid tragisch – hij ziet alles behalve zichzelf. Het publiek bezit het godsoogperspectief dat personages ontbreekt.
Griekse tragedie was geen whodunit – het was wat betekent het? Bekend einde vrijmaakt aandacht voor:
Publiek oordeelde over uitvoering: Hoe structureert Sophocles de onthulling? (Peripeteia bij aankomst boodschapper; anagnorisis in stadia). Het hoe is belangrijker dan het wat.
We herbekijken Titanic wetend dat het schip zinkt. De waarde is geen verrassing – het is hoe Cameron het onvermijdelijke structureert, hoe personages certainty tegemoet treden. Griekse publiek was herkijkers van mythos; het stuk was een nieuwe vertelling, niet een nieuw verhaal.
Conclusie: Voorweten transformeerde Oedipus Rex van mysterie tot meditatie op kennis zelf – de grenzen van menselijk zien, de prijs van waarheid, de tragedie van duidelijkheid die te laat arriveert.