Mosaïek en fresco zijn twee van de meest iconische kunsttechnieken in de geschiedenis. Hoewel beide als oude kunstvormen worden beschouwd, met weinig hedendaagse kunstenaars die nog in deze technieken werken, blijven ze ontzagwekkend mooi. Ondanks een aanzienlijke overlap in hun historische ontwikkeling, worden mosaïek en fresco door heel andere processen gecreëerd en hebben ze unieke geschiedenissen.
Mosaïek is de techniek van het creëren van afbeeldingen of patronen door middel van talloze tegels, stenen of andere gekleurde objecten. Sommige mosaïeken tonen figuratieve scènes en verhalen, terwijl andere geometrische patronen vormen. Mosaïeken kunnen worden gemaakt door individuele tegels direct op het uiteindelijke oppervlak te lijmen, of door ze eerst in secties op een tijdelijk oppervlak te rangschikken voordat ze worden overgebracht. De laatste methode is typischer voor grotere mosaïekprojecten. De tegels kunnen in een geometrisch rooster worden geplaatst, in een verschuivende horizontale of verticale indeling, of volledig uit oneffenmatige, willekeurig gevormde objecten bestaan.
De mosaïekkunst dateert tenminste uit de tijd van het oude Mesopotamië, wat het een van de oudste kunstvormen van de beschaving maakt. De oude Grieken gebruikten mosaïek uitgebreid, met name in hun Italiaanse koloniën. Toen deze koloniën onafhankelijk werden en later deel uitmaakten van de groeiende Romeinse Republiek, bloeide de kunstvorm op. Na de splitsing van het Romeinse Rijk was mosaïek iets populairder in het Oosterse Rijk, een splitsing die zich later weerspiegelde in de scheiding van de Christelijke Kerk. Tegelijkertijd werd de kunst van mosaïek in het Midden-Oosten behouden en ervoer een bloei met de uitbreiding van de islam. Omdat de islam het afbeelden van religieuze figuren in kunst verbond, maakte mosaïeks vermogen om prachtige, abstracte geometrische patronen te creëren het een favoriete vorm. In het Westen namen mosaïeken geleidelijk af toen het fresco werd geïntroduceerd.
Fresco is de techniek van het aanbrengen van verf op vochtige stuc. Het woord 'fresco' komt van het Italiaanse 'affresco', wat 'vers' betekent. Er zijn twee hoofdmethoden: het aanbrengen van pigment op natte stuc (buon fresco), een uitzonderlijk moeilijke techniek omdat de drogende stuc een strikte tijdslimiet oplegt aan de kunstenaar; en het aanbrengen van pigment op droge stuc waarna het geschilderde oppervlak wordt bedekt met een bindmiddel (fresco secco). Sommige werken combineren beide technieken, aangezien bepaalde gekleurde pigmenten beter tot hun recht komen in de ene of de andere aanpak.
Men gaat ervan uit dat het fresco oorspronkelijk uit de Minoïsche cultuur op Kreta komt. Een probleem bij historisch onderzoek naar fresco's is hun kwetsbaarheid: vergeleken met mosaïek is het veel minder duurzaam. Toch worden vroege fresco's gevonden in de hele Griekse oudheid en in Boeddhistisch India. Het fresco bloeide in het middeleeuwse Europa en was een veelgebruikt medium voor Renaissance-meesters zoals Leonardo da Vinci en Michelangelo. Uiteindelijk verdreef de rijker, flexiblere medium van olieverfschilderij het fresco als dominante techniek.