Indus-vallei artefacten die stedelijke & technologische sophisticatedie bewijzen
De Indus-vallei beschaving (ca. 3300–1300 v.Chr.) hinterliet artefacten die stedelijke, technologische en administratieve sophisticatedie bewijzen zonder paleizen of koninklijke graven.
Stedelijke planning & engineering
- Rastersteden: Mohenjo-daro, Harappa — loodrechte straten, gestandaardiseerde blokken. Geavanceerde gemeentelijke planning.
- Sanitatie: Bedekte rioolputten, huishoudelijke badkamers, putten, infiltratieputten. Eerste stedelijke sanitatie ter wereld.
- Grote Bad (Mohenjo-daro): 12x7m waterdicht bassin, bitumen-afgedicht. Rituel/hygiëne centrum.
- Graanschuren / Citadels: Massieve platforms, ventilatiekanalen. Gecentraliseerde opslag/administratie.
Standaardisatie & handel
- Gewichten & maten: Binair (1,2,4,8,16...) & decimaal kubussen (chert). Uniform over 1M km².
- Zegels (Steatiet): 2000+ gevonden. Eenhoornmotief, schrift. Gebruikt voor handelsauthenticatie (bale labels gevonden in Mesopotamië).
- Dokhaven (Lothal): Getijdenklep, 218x37m. Maritieme handel met Dilmun (Bahrein), Mesopotamië.
Ambacht & symbolische complexiteit
- Metallurgie: Lost-wax brons (Dansend Meisje), koperen gereedschappen, gouden sieraden.
- Pottenbakkerij: Draaischijf, rood/zwart slip, geometrische/natuurlijke motieven. Massaproductie.
- Schrift: 400+ tekens, logo-syllabisch. Ongedecodeerd. Administratief gebruik (zegels, tabletten).
- Speelgoed/Spellen: Beweegbare karretjes, fluiten, dobbelstenen, bordspellen (Mohenjo-daro "Spel van 20 Vakjes"). Vrije tijd = overschot.
Bestuursimplificatie: Geen paleizen, tempels of koninklijke graven gevonden — suggereert corporatieve/oligarchische governance, geen monarchie. Sophisticatedie = systemen, geen monumenten.