De visuele kunst van de moderne periode hervond zich constant op zoek naar het nieuwe. Wat werkelijk nieuw was in de vroege 20e eeuw was het gedacht door sommigen dat kunst zijn eigen universum vormde, en dat referentiepunten buiten materialen en de geest van de maker van weinig belang waren. Deze kijk op kunst, subjectief en expressief, leidde tot het ontmantelen van het onderwerp, want wat gerepresenteerd werd was minder belangrijk dan de manier van representatie of de persoon verantwoordelijk ervoor. Naarmate de kunstenaar en zijn product centraal werd, daalde de noodzaak voor representatie tot een mate dat niet-objectieve kunst voor een tijd de dominante modus van de kunstwereld werd.
Niet-objectieve kunst is visuele kunst die geen onderwerp extern aan zichzelf vertegenwoordigt. Het is geen plaatje van iets. Het is, eerder, kleuren en vormen die een beeld samenstellen. Er zal niets herkenbaars als een object zijn binnen een waarachtig niet-objectief schilderij. Noch is een niet-objectief schilderij bedoeld om natuurlijke vormen te suggereren of te lijken. Om die reden vormen de patronen van, bijvoorbeeld, Navajo-textielen die bedoeld staan voor elementen van het landschap, geen niet-objectieve kunst in de strengste zin. Het onderwerp van niet-objectieve kunst kan het proces, de kleur of het pigment zelf zijn.
Abstracte schilderkunst verschilt van niet-objectieve schilderkunst in dat de vormen van abstracte schilderkunst, zoals de naam suggereert, geabstraheerd zijn: delen ervan worden weggenomen. Maar omdat delen ervan blijven, en herkend kunnen worden voor wat ze zijn, zijn abstracte schilderijen niet werkelijk niet-objectief. De Italiaanse futurist Umberto Boccioni's "The City Rises" neemt bijvoorbeeld grote vrijheden met architectuur, landschap en menselijke figuren, organiseert ze op onverwachte manieren en vervormt hun verhoudingen, kleuren en texturen. Er is geen twijfel dat figuren en gebouwen deel uitmaken van deze emotionele en gewelddadige afbeelding. Het is een abstracte eerder dan een niet-objectieve schilderij.
De Russische kunstenaar Wassily Kandinsky's uitgebreide kleurtheorieën leidden hem tot het schilderen van wat als de eerste niet-objectieve werken worden beschouwd. Hij geloofde dat bepaalde kleuren meer spiritueel waren dan anderen, en dat ze allemaal een kracht bezaten die verder ging dan bloot representatie. Andere niet-objectieve schilders van de vroege 20e eeuw, de Russische Suprematisten en de Nederlandse kunstenaars van De Stijl, uitten ook de kracht van kleur vrij van de grenzen van strikte representatie. De energieke Abstract Expressionisme van de jaren veertig en vijftig bouwde voort op de vervormingen van de kubisten en anderen, maar een paar van zijn kunstenaars verlaten het onderwerp toen hun belangstelling in het schilderij als een verslag van zijn eigen maken groeide. Niet-objectieve schilders van de volgende golf maakten zich minder druk over proces en meer over de kaalste elementen van schilderen: pigment, lijn, en een plat doek.
Naarmate schilderen in de 20e eeuw wegging van de noodzaak voor representatie van objecten uit de driedimensionale wereld en naar een acceptatie van het schilderij als een object zichzelf, werd het steeds eenvoudiger. Minimalistische kunstenaars streepte de resten van expressie af in de zoektocht naar de zuiverste soort schilderen. Minimalistische niet-objectieve kunst, in zijn streven om het schilderij van het persoonlijke en toevallige te ontdoen, is een voorloper van postmodernistische ideeën die de betekenis van auteurschap in vraag stellen. Deze drift voor een reductie tot het minimum, genomen tot haar logische limiet, leidt onvermijdelijk tot de verwijdering van het kunstwerk helemaal. De soort kunst gebaseerd op een idee in plaats van op een object heet conceptuele kunst, en er is niet veel ruimte voor schilders of schilderijen in het. Terwijl kunstenaars nog steeds niet-objectieve kunst produceren, bestaat het nu als een van vele gelijk geldige keuzes.
Terwijl alle niet-objectieve kunst het gebrek aan een extern onderwerp deelt, varieert het in zijn bijzonderheden. De uitbundige composities van Kandinsky anticipeerden de vloeiende en kleur-georiënteerde werk van de Lyrische Abstractie schilders van de late jaren zestig. Minder lineair is het werk van de Color Field schilders, die zich grotendeels concentreerden op de relaties tussen elementen van kleur en de aard van het oppervlak, zijn grootte, vorm en textuur, als essentieel voor het werk. De schilders van de gelijktijdige Hard-Edge school produceerden coole, hoekige werk herinnerend aan De Stijl en Russisch Suprematisme, maar nog schoner, met minder zorgen over expressie.