In de 18e eeuw begonnen schrijvers en kunstenaars te drukken tegen de idealen van eerdere jaren. Het einde van de Franse Revolutie hielp een nieuwe manier van denken tot stand komen die wetenschappelijke redenering en blinde gehoorzaamheid aan maatschappelijke verwachtingen verwarf. Schrijvers aanpakten onderwerpen die als te gewoon werden gezien en omarmden stijlen die critici eerder te informeel vonden. Bestudering van deze periode van literaire geschiedenis kan je helpen de gecompliceerde evolutie van poëzie beter te begrijpen.
Romantische schrijvers worden vaak afgebeeld als geïsoleerde, introspectieve individuen. Schrijvers uit deze periode focussten op zelfuitdrukking en uniekheid in plaats van zich te houden aan maatschappelijke richtlijnen. Je kunt deze focus op het individu zien in William Wordsworths gedichten "Tintern Abbey" en "Prelude," zoals de spreker de ontwikkeling van zijn eigen geest bespreekt. Dit genre waarin de spreker de cultivering van de psychologische staat van het zelf beschrijft, heet "Bildungsgeschichte" of "Bildungsroman." Vaak gezien als coming-of-age-verhalen, toont dit genre de groei van een individu tot volwassene en de realisatie van zijn volle potentieel. Deze verhalen belichamen het idee van het vieren van het individu, zoals de romantische schrijvers graag deden. Romantische schrijvers geloofden dat het individu tot grootsheid en goedheid in staat was en beschouwden zelfkennis als een noodzakelijk onderdeel van het produceren van poëzie.
Eén manier voor individuen om toegang te krijgen tot het goddelijke was om te communiceren met de natuur, ver weg van de onderdrukkende struikelsten van de geïndustrialiseerde samenleving. Schrijvers geloofden dat onderdompeling in de alledaagse schoonheid van de natuur de krachtigste, herkenbare werken kon produceren. In gedichten als "Autumn," door Henry Wadsworth Longfellow, verkenden schrijvers de rol van de natuur als de verbinding van de mensheid met het goddelijke. Natuur hielp schrijvers hun gewenste bevrijding van de regels van de steeds groeiende steden te ervaren en uit te drukken. Corruptie wachtte in de stad, maar vrijheid en creatieve genialiteit konden in de natuur worden gevonden.
De voorgaande periode, de Verlichting, had het belang van reden en wetenschappelijke gedachte voortgezet. Romantische schrijvers vonden deze dogma's verstikkend, en wilden in plaats daarvan toelaten dat emotie hen leidde. De nadruk van de romantische schrijvers op emotie hangt samen met hun verheffing van het individu, aangezien emotie gevierd werd als een persoonlijke en universele ervaring. Een goed voorbeeld hiervan is Percy Bysshe Shelleys "Adonais: An Elegy on the Death of John Keats" waarin Shelley zijn verdriet over de verlies van zijn vriend grondig beschrijft. Shelley laat emotie dit gedicht sturen, niet rationele reden, en zelfs de seizoenen en de tijd zelf betrekken zich in het rouwproces van de spreker.
Één grote stylistische breuk met eerdere poëzie is de afwijzing van afficiete taal ten gunste van colloquale dicatie. Wordsworth beschrijft deze stylistische voorkeur in het voorwoord voor zijn "Lyrical Ballads." De wens om de spraak van de gewone man te verheffen, betekent het geloof van de romantische schrijvers in de schoonheid van het alledaagse. Deze stijl past ook bij de poëtische thema's van romantische schrijvers. Steeds meer onderwerpen werden acceptabele onderwerpen voor gedichten, en de stijl van de romantische schrijvers weerspiegelde deze verschuiving.