Een heldendicht is gedefinieerd als een narratief episch verhaal dat een naties held loopt door de beschrijving van zijn grote daden, terwijl een elegisch gedicht de waardering en beklaging van de overledene is. Deze twee poëzievormen delen een paar gelijkenissen, maar ook een aantal duidelijke verschillen. Deze verschillen zijn te identificeren door thema, stijl en presentatie.
Een heldendicht draait om legendarische verleden en heldendaden. Het begint met de presentatie van de held en gaat verder met de beschrijving van bepaalde slagen, zijn grote daden, zijn lange toespraken en zijn worsteling met of hulp van bovennatuurlijke krachten. Een heldendict eindigt met de waardering van de held als een man die de idealen van een hele natie en een belangrijke periode in de geschiedenis van die natie vertegenwoordigt. Een elegisch gedicht is daarentegen een droevig en deelnemend gedicht, meestal een persoonlijke dood betreurend. Het begint met de uiting van droefheid en gaat verder met de waardering van de overledene voor alles wat hij in zijn leven bereikte. Het eindigt met de troost dat hij naar een betere plek is gegaan waar hij door de goden zal worden verzorgd.
Een heldendicht is een lang gedicht, altijd in narratieve vorm geschreven. De poëzie wordt gekenmerkt door een krachtige, majestueuze stijl en het gebruik van sterke, treffende woorden. De strofe van een heldendict bestaat uit twee regels in jambische pentameter, meestal gerijmd. Deze ritme verhoogt de stemming en geeft het gedicht een meer formele en dramatische stijl om de grote daden van de held te benadrukken. Een elegisch gedicht bestaat uit couplets van dactylische pentameter en hexameter, een lyrische ritme geschikt voor thema's van liefde, klage en troost. De taalgebruik toont affectie en roept emotie op bij lezer of luisteraar.
Heldenpoëzie kan gecategoriseerd worden als subgenre van narratieve poëzie, terwijl elegische poëzie een subcategorie is van lyrische poëzie. Daarom verschilden ze oorspronkelijk in hun vorm van afgifte. In het oude Griekenland werd het heldendict met grandezuiting voorgelezen, bijna dramatisch uitgevoerd, terwijl het elegisch gedicht gezongen werd. Het heldendict werd mondeling van generatie op generatie doorgegeven, terwijl het elegisch gedicht veilig in geschreven vorm werd overgedragen.
De belangrijkste heldendichter was de oude Griek Homerus, die de 'Ilias' en de 'Odyssee' schreef, twee lange heldengedichten die de hoofdkenmerken van het genre definieerden. De 'Goddelike Comedie', geschreven door de Italiaanse dichter Dante Alighieri, is een ander beroemd voorbeeld. De meest significante elegische dichter was Callimachus uit Alexandrië, die veel bekende elegieën schreef, zoals 'The Death of Heraclitus' en 'Epitaph for Callimachus'. Een andere belangrijke elegische dichter was Catullus uit Rome, bekend om 'Carmina', een verzameling gedichten met elegieën als 'Ave Atque Vale: An Offering to the Dead', een elegisch gedicht dat de overleden broer van de dichter looft en betreurwt.