Vrij vers is de basis van de hedendaagse Amerikaanse poëzie. Beginnend met Walt Whitman, via Allen Ginsberg, en verder gevarieerd met moderne dichters als Billy Collins, biedt vrij vers vrijheid van structuur met de treffendheid – zo niet nog treffender in sommige gevallen – van klassieke, gestructureerde gedichten. Een gedicht in vrij vers schrijven, hoewel onbelemmerd door rijmschema en maat, is net zo moeilijk en vereist net zoveel helderheid. Kortom: vrij vers is een gedicht zonder vaste regelafbrekingen, geen maat, geen rijmschema, geen vaste strofelengte en geen fancy naam.
Begin met een blanco blad en brainstorm je idee. Zoals bij elk kunstmedium, is je verbeelding je enige limiet. Vrij vers vereist niets meer dan grammaticaal correcte tekst en een duidelijke boodschap. De duidelijke boodschap is debatabel. Veel dichters schrijven ondoorzichtige, abstracte poëzie vol metaforen en symbolen waarbij de metaforen meer wegen dan het idee dat ze vertegenwoordigen.
Schrijf een ruwe versie. Het schrijfproces verschilt per dichter, maar loopt essentieel op twee dingen neer: schrijven en bewerken. Terwijl je schrijft, maak je je geen zorgen over regelafbrekingen, rijmschema, wat dan ook. Probeer juist niet te rijmen. Als je aan het einde van een regel komt, millimeters van een woord dat rijmt op het eindwoord van de bovenste regel, dan niet. Pak een thesaurus als je vastloopt en vind iets anders. Dit is niet noodzakelijk, maar versterkt het vrij vers-thema. Je kunt rijmen, maar hoeft niet.
Lees je gedicht meerdere keren opnieuw. Haal alle onnodige woorden eruit. Ze vervuilen de boodschap. Als je een metafoor schreef die je heel erg vindt maar die niets met het gedicht te maken heeft, bewaar hem en schrijf een gedicht dat specifiek op die metafoor past. Controleer op basisfouten: lijdende vorm, spelfouten of verkeerd gebruikte woorden.
Scan je gedicht, blijven rijmschema en regelafbrekingen negeren. Je hoeft geen regelafbrekingen te hebben. Zoek naar zwakke woorden, of woorden die onhandig klinken. Vervang ze waar mogelijk door interessante woorden of woorden die goed samen klinken. Hoewel je geen eindrijmschema voorschrijft, is klank belangrijk in elk gedicht; klank onderscheidt een vrij vers gedicht van korte proza. Stress niet over eindrijmen, maar overweeg assonantie en alliteratie. Deze zijn veel prettiger te lezen en te horen dan eindrijmen.
Laat het gedicht rusten voor een paar weken of langer. Kom er terug en bewerk opnieuw. Deze frisse blik laat je je gedicht subjectiever lezen als lezer of editor.