Ben Jonsons "It Is Not Growing Like a Tree": Een Lirieke over Tijd, Groei en Menselijke Waarde
Ben Jonsons lirieke (uit The Forest, 1616) mediteert over tijd, groei en menselijke vergankelijkheid door de uitgebreide metafoor van een boom. Het argument ontvouwt zich in vier strofen van jambische tetrameter couplets – staatelijk, onvermijdelijk, als groeiringen.
Structuur en Argumentatie
- Strofen 1–2: De boom groeit langzaam, stilletjes, omhoog – "in bulk en lengte" – over eeuwen heen.
- Strofe 3: Menselijk leven: "In kleine proporties zien we net schoonheden" – kort, breekbaar, "een bloem" of "een schaduw."
- Strofe 4: De boom overleeft dynastieën; de mens zijn "zes voet" graf is zijn enige blijvendheid.
- Slot: "Het is niet groeien als een boom / In omvang maakt de mens meer zijn" – waarde ≠ duur of grootte.
Artistieke Sterktes
- Metafoorcontrole: Boom = natuur's geduld; mens = intensiteit gecomprimeerd.
- Ritmische Autoriteit: AABB couplets realiseren het argument van het gedicht formeel.
- Klassieke Allusie: Echo's Horatius (Odes 2.14), Psalm 90 ("dagen van onze jaren zijn zeventig jaar"), maar seculariseert.
- Toon: Niet morbide – gemeten, acceptierend, zelfs bewonderend voor de boom's manier. Het contrast verhoogt menselijke kwaliteit boven kwantiteit.
Filosofische Kern
Jonson (een classicist) betoogt: Deugd, scherpte, en kunst verlenen een dichtheid van zijn die tijd niet kan uitputten. De "kortlevende" dichter kan de eik overleven in cultureel geheugen. Het gedicht zelf – nog steeds gelezen 400 jaar later – bewijst zijn stelling.