Poëtica is de filosofische bestudering van de aard, principes en effecten van poëzie en, uitgestrekt, literaire kunst. Het is niet de praktijk van gedichten schrijven – dat is poëzie – maar de theorie van hoe ze werken.
De vroegste en meest invloedrijke werk is Aristoteles' Poëtica (ca. 335 v.Chr.). Deze fundamentele tekst analyseert tragedie – plot, karakter, catharsis, mimesis – alsook epos en komedie. Aristoteles definieert kunst als mimesis (namenspel) van actie, een raamwerk dat literaire kritiek tot nu toe vormt.
Poëtica onderzoekt een breed scala aan elementen:
Een cruciaal onderscheid: poëtica analyseert middelen (metafoor, meter, plot) maar is niet tot ze redueerbaar. Een gedicht gebruikt poëtische middelen; poëtica vraagt waarom en hoe ze betekenis en emotie produceren. Het overbrugt filosofie, taalkunde en kritiek.
Contemporaine poëtica omvat structuralisme, lezer-responstheorie, en cognitieve benaderingen, wat de dialoog tussen tekst, auteur en publiek uitbreidt.