Het hoofdgedachte is het sleutelconcept van een geschreven werk en staat boven alles als de centrale informatie die de lezer uit het geschrift moet halen. Een hoofdgedachte identificeren kan een klus zijn, afhankelijk van de lengte of sophisticatedheid van het geschrift. De schrijver kan het hoofdgedachte heel duidelijk maken in zijn geschrift of de lezer ertoe uitdagen om het af te leiden door in een dense stijl te schrijven. Ongeacht de schrijfstijl, heeft elk goed stuk geschrift een hoofdgedachte die de hoofdpunten van de schrijver vermittelt.
Het hoofdgedachte bestaat uit verschillende stukjes, of details, die de lezer het sleutelconcept van het geschrift uitleggen. Zowel grote als kleine details kunnen helpen het hoofdgedachte vorm te geven. Details geven informatie zoals de wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe van een geschreven stuk. Niet al deze details zijn misschien altijd beschikbaar, maar je moet letten op die wel beschikbaar zijn om het hoofdgedachte te vormen. Andere details kunnen ook omvatten hoeveel, hoeveel of hoe lang. Deze methode van details verzamelen kan op bijna elk type geschrift toegepast worden.
Elke alinea moet een hoofdgedachte bevatten, ongeacht hoe onbeduidend het mag lijken voor het grotere, algehele verhaal. Hoofdgedachten kunnen overal in een alinea verschijnen. Let op wanneer de auteur je details in een alinea geeft. Noteer deze details en schrijf ze op als je moet. Als je probeert het hoofdgedachte van een langer geschreven stuk te begrijpen, houd dan bij de verschillende hoofdgedachten die kunnen verschijnen. Op een gegeven moment kunnen deze hoofdgedachten gecombineerd worden om een groter hoofdgedachte en een thema, of onderwerp, van het geschrift te vormen.
Je kunt hoofdgedachten op verschillende manieren samenvatten. Na het verzamelen van de verschillende details voor het hoofdgedachte of de hoofdgedachten, kun je ze mondeling of in geschreven vorm presenteren. De sleutel om een hoofdgedachte correct samen te vatten is om de samenvatting een vloeiend verhaal te maken. Vermijd het simpelweg herhalen van de wie, wat, waar, wanneer, hoe enzovoort. Focus in plaats daarvan op het creëren van een boeiende en inzichtelijke korte verhaal uit de samenvatting die, tot op zekere hoogte, je persoonlijke interpretatie van wat de auteur doorgeeft, incorporeert.