Literaire experts erkennen vier teksttypen: explicatief, narratief, argumentatief en beschrijvend. Elk heeft zijn eigen doel, sub-type, structuur en stijl. Het doel van narratieve tekst is doorgaans om te vermaaken, informeren of ideeën uit te drukken. Sub-types omvatten fabels, memoires en avontuurverhalen. Narratieve tekst heeft meestal een vijfdelige structuur. Stylistiek kunnen narrative op veel manieren beschreven worden, waaronder komisch, tragisch, sentimentieel, reflecterend en ironisch.
Het doel van een narratief is meestal om te vermaaken door vertellen. Details, zoals exotische settings, ingewikkelde plots en fijn getekende personages, kunnen de aantrekkingskracht van het verhaal vergroten. Narratieven communiceren ook ideeën over de betekenis van het leven, gezinnen, moraal en waarden en spiritualiteit. Veel beroemde narratieve teksten zoals 'Uncle Tom's Cabin', 'The Grapes of Wrath' en '1984' hebben maatschappelijke conventies beïnvloed.
Narratieve tekst wordt vaak geclassificeerd op sub-typen of genres. Veelvoorkomende narratieve genres zijn detectiveromans, historische verhalen, memoires, sciencefiction, fabels en mythes. Elk genre bevat zijn eigen narratieve tropen, plotapparaten en personagetypes.
Narratieven hebben gemeenschappelijk een vijfdelige structuur (soms Freytag's Pyramide genoemd) bestaande uit een expositie, stijgende actie, climax, dalende actie en denouement. Complexere narratieven kunnen sub-structuren, afdwalingen, flashbacks, backstory en meerdere perspectieven gebruiken.
De stijl van een narratief is een keuze van de auteur, gebaseerd deels op het genre, doel en de structuur van de tekst. Bijvoorbeeld: een detectiveroman geschreven voor entertainment en een conventionele vijfdelige structuur empleerend, kan een stijl hebben die wendbaar, snel en ironisch is. Een memoir over opgroeien tijdens China's Culturele Revolutie, geschreven om lezers te educeren en ideeën over de betekenis van een historisch evenement te communiceren, kan een stijl hebben die reflecterend, tragisch en dicht is.