Spaanse literatuur wordt typisch beschouwd als literatuur geschreven in Spanje in de Spaanse taal, hoewel in de vroege geschiedenis Spaanse literatuur ook geschreven was in Castiliaans, Catalaans en Galicisch. De structuur van romans en kortverhalen in Spaanse literatuur varieert gebaseerd op de eeuw en taal waarin de werken geschreven werden, aangezien bepaalde thema's en structuren wijdverspreid zijn tijdens specifieke stromingen.
Spaanse proza begon zich te ontwikkelen onder de auspiciën van de Castiliaanse schrijver Alfonso X el Sabio tijdens de 13e eeuw. Hoewel hij voornamelijk geschiedenisboeken en wetboeken schreef, beïnvloedde zijn prozaschrijven een van de eerste kortverhalenschrijvers van de regio, zijn neef Don Juan Manuel. Gepubliceerd in 1335, was Juan Manuels "El Conde Lucanor" een van Spaniens eerste fictionele prozawerken in Castiliaans Spaans. Deze roman is gestructureerd als een kaderverhaal, en bestaat uit vier delen en 51 zelfstandige kortverhalen die het algehele narratief van de roman vormen.
De uitvinding van de boekdrukkerspers tijdens de Renaissance verhoogde het aantal romans en kortverhalen dat gedrukt en geschreven werd in Spaans en Spaanse dialecten enorm. Tijdens deze periode werd een van de beroemdste boeken van de Spaanse literatuur geschreven: Miguel de Cervantes' Don Quijote. Don Quijote werd oorspronkelijk in twee delen gepubliceerd in 1605 en 1615. De structuur van het eerste deel werd gekenmerkt door Don Quijotes eerste en tweede zoektocht. Het tweede deel, oorspronkelijk gepubliceerd als een vervolg maar nu als deel van de roman gedrukt, is minder gestructureerd dan het eerste deel en bevat meer filosofische verkenningen.
Na de Renaissance werd Spaanse literatuur gedomineerd door poëzie, toneelstukken en politieke essays tot de mid-19e eeuw met de opkomst van realisme en naturalisme. Het belang van de roman heerste in deze era, met als hoofdthema's de realistische verkenning van de menselijke psyche. De structuur van romans uit deze tijd is doorgaans opgedeeld in segmenten die in kranten en andere literaire publicaties als feuilletons verschenen. Pepita Jiménez, een belangrijk werk van auteur Juan Valera, is geschreven in de brievenvorm (epistolair), wat betekent dat de structuur bepaald wordt door de geschriften van een reeks documenten.
Modernistische literatuur was een periode van literaire experimenten in Spanje tijdens de late 19e en vroege 20e eeuw. Schrijvers van deze periode zetten standaard literaire conventies opzij en experimenteerden met vorm, structuur en thema's. Bijvoorbeeld, "The Tree of Knowledge", een invloedrijke roman van die tijd geschreven door Pío Baroja, is verdeeld in twee symmetrische delen die gescheiden worden door een filosofisch discours tussen de hoofdpersoon, medicijnstudent Andrés Hurtado, en zijn oom. "Niebla" (Mist), geschreven door Miguel de Unamuno, is een voorbeeld van de modernistische "nivola", een stijl van roman die in een snel tempo geschreven werd zonder veel realisme of detail.