Volgens Webster's New World College Dictionary is een metafoor een spraakfiguur die een woord dat normaal een ding aanduidt, gebruikt om een ander ding te beschrijven. Het berust op een impliciete vergelijking, d.w.z. het ontbreekt de woorden "als" of "zoals" om de dingen of begrippen te verbinden. De twee onderwerpen hoeven niet vergelijkbaar te zijn, maar ze delen doorgaans enkele gemeenschappelijke aspecten of een gemeenschappelijke kenmerk.
Metaforen worden gebruikt voor stylistische effect. Ze zijn artistieke tools om beelden en concepten te creëren die appelleren aan de kennis en associatieve vermogens van de lezer. Sommige metaforen zijn makkelijk te begrijpen, zoals "Jij bent mijn zonneschijn"; andere zijn moeilijker omdat de vergeleken elementen bijna geen relatie hebben, als in "Vervagende herinneringen zijn voetsporen in het zand." Dode, gemengde en uitgebreide metaforen zijn universeel erkende typen. Actieve, complexe, samengestelde en absolute metaforen zijn ook geïdentificeerd, maar niet volledig geaccepteerd.
Dode metaforen zijn een belangrijk type omdat ze in de tijd zijn veranderd van spraakfiguren tot idiomen en uitdrukkingen. Door frequent gebruik hebben ze hun verbeeldingskracht verloren en zijn ongemerkt in de gemeentaal gegleden. Ze worden niet meer als metaforen waargenomen; vandaar de term "dood". Een zin als "Geluk is binnen handbereik" betekent niet de fysieke daad van "grijpen" naar geluk, maar de vermogen van een persoon om het te bereiken. Een ander voorbeeld: "Hij brak hun gesprek in"; het geeft het idee van iemand die zich mengt in andermans gesprek. Andere voorbeelden die clichés zijn geworden: "Ik ben doodmoe", "Hij zit aan het einde van zijn touw" en "Het is botkoud."
Uitgebreide metaforen zijn een ander belangrijk type omdat ze veel in literatuur worden gebruikt. Ze bestaan uit een hoofdonderwerp van een vergelijking en een of meer bijponderwerpen die een relatie hebben met het hoofdonderwerp. Ze strekken zich over meer dan één zin en kunnen de vorm aannemen van een frase, een gedicht of een hele roman. Een bekend voorbeeld komt uit het toneelstuk "As You Like It" van William Shakespeare. Jacques' hele toespraak beginnend met "De hele wereld is een toneel, en alle mannen en vrouwen slechts spelers" is een uitgebreide metafoor. Het beschrijft het leven als een toneelstuk waarin de wereld een toneelpodium is en mensen de acteurs die hun rollen spelen.
Het gedicht "The Mouse Whose Name Is Time" van Robert Francis is een ander voorbeeld van uitgebreide metafoor. Het associeert de abstracte notie van tijd met het concrete beeld van een klein dier wiens hoofdkenmerk is dat het onopgemerkt kan bewegen. "De muis wiens naam Tijd is / Is buiten geluid en zicht. / Hij knaagt aan de dag / En knaagt aan de nacht." Een nog meer uitgebreide metafoor is de gehele roman "Dierenboerderij", van George Orwell. Het beschrijft de samenleving tijdens de Russische Revolutie in 1917. Lezers kunnen de sociale structuur en politieke sfeer van de tijd gemakkelijk begrijpen door vertrouwde personages in een vertrouwde setting. De heer Jones vertegenwoordigt de corrupte autoriteit, het varken Napoleon de absolute leider, en de honden de brute kracht die iedereen die het regime tegenkomt, wil uitroeien.