De Middle Passage (16e–19e eeuw, 12,5M Afrikanen gedwongen getransporteerd) vormt vandaag de dag de wereld nog steeds diepgaand:
Chattel-slavernij creëerde rasselijke hiërarchie om uitbuiting te rechtvaardigen. Erfenis: welvaartskloof, politie, huisvesting, gezondheid, onderwijsongelijkheid. Bewegingen (BLM, herstelbetalingen) adresseren deze lijn.
Verspreide gemeenschappen (Amerika's, Europa, Azië) smeden nieuwe culturen: muziek (jazz, blues, samba, reggae, hip-hop), religie (Vodou, Candomblé, Santería, Zwarte kerk), taal (Gullah, Papiamento, Creools), keuken.
Intergenerationeel trauma (epigenetisch, psychologisch). Oproepen tot herstelbetalingen (HR 40, CARICOM, universiteitsrestituties) zoeken erkenning & herstel.
Musea (Smithsonian NMAAHC, Liverpool, Gorée-eiland), curriculumeisen (bijv. NJ Amistad Commissie), UNESCO Slavernijroute-project.
DNA-testen (African Ancestry), erfgoedtoerisme (Ghana's "Year of Return"), namen/talen herwinnen.
Kapitaalopbouw uit slavernijarbeid voedde Industriële Revolutie, moderne financiering, verzekeringen (Lloyd's of London). Debatten over bedrijfs/universiteitsverantwoordelijkheid gaan door.
De Middle Passage is geen "geschiedenis" – het is het substraat van modern rassisch kapitaalisme en culturele creativiteit.