Waarom Voltaire in Frankrijk vervolgd werd: Satire, tolerantie en gevaarlijke ideeën
François-Marie Arouet, beter bekend als Voltaire, bracht een groot deel van zijn leven in conflict met het Franse establishment. Zijn wapens waren scherpte en woorden; zijn misdaden, in de ogen van de monarchie en de Kerk, waren intellectuele ongehoorzaamheid.
De aanklachten tegen hem
- Satirische geschriften die de Franse monarchie, de Katholieke Kerk en de aristocratie ongenadig bespotten. Werken als Candide en Letters Concerning the English Nation blootstelden hypocrisie met razendscherpe ironie.
- Pleidooi voor godsdienstvrijheid – Hij bestreed strikt staatskatholicisme, verlangde vrijheid van geweten in een tijd van dogmatische tirannie.
- Verdediging van meningsvrijheid – Voltaire bekritiseerde machtstructuren openlijk, beroemd verklaarend (in geest), "Ik ben het niet eens met wat je zegt, maar ik zal tot de dood je recht om het te zeggen verdedigen."
- Invloed op revolutionair denken – Zijn ideeën over vrijheid, rede en gerechtigheid inspireerden de Franse Revolutionairen, wat hem een levend symbool maakte van het komende instorten van het regime.
De gevolgen
Voltaire onderging gevangenschap in de Bastille (tweemaal), ballingschap naar Engeland, Pruisen en Zwitserland, en constante censuur. Toch hield hij nooit op met schrijven. Zijn correspondentie alleen vult tientallen volumes. Hij stierf in Parijs in 1778, gevierd als de patriarch van de Verlichting — doordat hij de instituties die hem wilden dempen, overleefde.