Charles Baudelaire over Romanticisme: Critiek, Verwerping en de Geboorte van Moderniteit
Charles Baudelaire, de voorloper van het **Symbolisme** en de dichter van de **moderniteit**, zag het romanticisme niet als een voorouder om te vereeren, maar als een **mislukt project om te dissecteren en te transcenderen**. Zijn essay *"Over de heldendadigheid van het moderne leven"* (1846) en kritiek in *Salons* leggen de anatomie van zijn dissens bloot.
De Aanklacht: Waarom Romanticisme Faalt
- Oppervlakkigheid van Gevoel: Romanticisten (Chateaubriand, Lamartine, vroeg Hugo) suisten in *sentiment* – geïdealiseerde natuur, dampende melancholie, het "erhabene" als ontvluchting. Baudelaire eiste **intellectuele rigueur**; hij zag hun emotie als onbeoordeeld, decoratief.
- Ontvluchting uit het Moderne: Het romanticisme vluchtte de industriestad, het proletariaat, de saaiheid, de *spleen*. Het trok zich terug naar de Middeleeuwen, het Oosten, de Alpen. Baudelaire insistte: **Echte kunst confronteert de moderne conditie** – het artikel, de menigte, het vluchtige, het lelijke.
- Gebrek aan Vormdiscipline: Het "geïnspireerd genie"-mito leidde tot uitgestrekte, ongedisciplineerde verzen. Baudelaire was voorstander van **vakmanschap, dichtheid, de *sonnet* als smeltkroes** – vorm als vat voor chaos.
De Herinname: Wat Hij Stael
- Het Moderne Individu: Hij hield de romantische focus op het **subjectieve zelf** – maar herdefinieerde het als de **gealienereerde, gedesillusioneerde flâneur** die wandelt over de boulevards van Haussmanns Parijs.
- De Donkere Kant: Het romanticisme sanitiseerde het kwaad (Byronische held = knappe rebel). Baudelaire omarmde **last, zonde, verval, het gruwelijke, het vrouwelijke als *femme fatale*** – schoonheid *in* corruptie (*Les Fleurs du Mal*).
- Schoonheid in het Lelijke: Hij vond esthetische waarde in **caricature, luipaarden, prostituttes, lichamen, mist, modder** – verwarf het romantische "Mooi" voor het **Moderne "Erhabene" (schrik + fascinerend)**.
In essentie: Baudelaire **doodde het romantische "Natuur"** om de **moderne "Stad" te baren.** Hij nam de soevereiniteit van het individu uit het romanticisme en plaatste het in het asfalt, de gaslantaarn, de spuit, de spiegel. *Les Fleurs du Mal* is het autopsieverslag en de geboorteakte.