Louise Joséphine Bourgeois (1911–2010) maakte geen kunst – ze excaveerde het. Negentig jaar lang transformeerde ze kindertrauma, gendercomplexiteit en moederlijke ambivalentie in beeldhouwwerken en installaties die herdefiniëerden wat kunst kan dragen. Ze stierf op 98-jarige leeftijd, werkend tot het einde.
Geboren in Parijs uit tapestry-restaurateur-ouders. Moeder stierf toen Louise 22 was; vader's affaire (inclusief met haar gouvernante) verpletterde het gezin. Kunst werd overleven. "Ik ben niet wat ik ben, ik ben wat ik met mijn handen doe." Ze studeerde wiskunde aan de Sorbonne, toen kunst aan de Art Students League (NYC, 1938). Het analytische en het intuïtieve smolten.
Bourgeois weigerde de "vrouwelijke kunstenaar"-getto. Ze was een kunstenaar wiens materiaal vrouwelijke ervaring was – maar wiens bereik universeel was. Ze sprak over "de angst voor verlatenheid," "de wens te herstellen," "de ambiguïteit van moederschap." Haar werk laat kijkers hun eigen begraven architecturen aanraken.
Op 70-jarige leeftijd zei ze: "Ik ben in de hel geweest en terug. En laat me je vertellen, het was wonderlijk." Dat is het Bourgeois-paradoxaal: de excavatie doet pijn. Het resultaat bevrijdt. Ze bouwde ladders uit het donker. We klimmen nog steeds.