Dansen is een van de oudste menselijke activiteiten en komt in bijna elke menselijke samenleving voor. Een danser die solo optreedt, of in een ballet showcase, een wedstrijd, of gewoon om op te vallen in een discotheek of danszaal, is een modern fenomeen. De oorsprong van dans is sociaal, het begeleiden van communautaire rituelen zoals huwelijken en begrafenissen, en ontwikkelend via volksdans naar meer formele settings waarin mannelijke en vrouwelijke partners samen konden dansen.
Niemand zal ooit weten wanneer en waar dans ontstond, maar uit de vroegste beschavingen weten we dat dans wijdverspreid was, en dat het altijd sociale betekenis had. Zoals danshistorici waarnemen, dansten priesters in het oude Egypte om verhalen over de goden te vertellen. In het oude Griekenland had de bekende koor van de Griekse tragedie zijn oorsprong in koordansen uitgevoerd in een religieuze context ('choreografie' is afgeleid van het Griekse χορός, of choros, wat een koor van dansers betekent). Klassieke dans in India kan 2.000 jaar teruggetraceerd worden, en de Kandyan dansen van Sri Lanka – die verhalen uit de Ramayana, een Sanskriet epos, illustreren – zijn misschien nog ouder.
Het is duidelijk dat wat deze oude dansvormen gemeen hebben is het delen van een verhaal met de gemeenschap, of we dat verhaal nu religieus, mythologisch, historisch of gewoon een vermakelijk verhaal van goden en helden noemen. Dans begeleidde ook sociale gelegenheden zoals bruiloften en begrafenissen, alsook genezingsceremonieën, waarin schamanen of 'heksenmeesters' muziek en dans gebruikten in ceremonieën ontworpen om genezing te bewerkstelligen. Al deze oude dansvormen hadden een sociale betekenis.
Vroegtijds was dans ook een participatieve sociale activiteit. Volksdans waarin alle leden van de gemeenschap – man en vrouw, jong en oud – deelnemen, is een wereldwijd fenomeen. Volksdansen blijft een vertrouwd gezicht vandaag de dag. Amerikaanse square dancing en barn dansen zijn nog steeds populair. In Groot-Brittany voeren kleurrijk geklede Morris dansers op, vandaag de dag met lange stokken die ze tegen elkaar botsen in plaats van, zoals vroeger, zwaarden. De staatlijke Catalaanse sardana wordt nog steeds uitgevoerd door cirkels deelnemers op publieke pleinen en parken. In Italië wordt de tarantella, een snel bewegende dans begeleid door tambourines, zelfs door jongere dansers en muzikanten uitgevoerd.
Het was een kleine historische stap van volksdansen met groepsdeelneming naar die dansen waarin mannelijke en vrouwelijke partners paren vormen, zo kort ook. Sommige klassieke dansen, zoals de quadrille, zijn specifiek ontworpen voor de participatie van koppels. In Engelse countrydansen, door zorgvuldig gechoreografieerde manoeuvres, komen mannelijke en vrouwelijke danspartners samen, worden gescheiden of uitgewisseld, en komen weer samen. De dans imiteert duidelijk rituals van buitengaaf. De traditionele Amerikaanse square dance scheidt koppels ook alleen om ze weer samen te brengen naarmate ze de cues van de dans 'caller' volgen. De gewoonte van dansen met een partner creëerde andere sociale rituelen, van danskaartjes tot de 'excuseer mij' conventie, waarbij een mannelijke danser beleefd kan ingrijpen en bezit kan nemen van de vrouwelijke partner van een andere mannelijke danser.
De rest van het verhaal kennen we – of tenminste onze ouders en grootouders. Voor het grootste deel van de 20e eeuw, was dansen iets wat koppels deden, of sociaal of als competitiesport. Het was een romantisch focus van Hollywood films, en ook gewoon een regelmatig onderdeel van een afspraakje. Hoewel partner dansen in de jaren '60 en '70 plaatsmaakte voor solo vorms van uiting op de discovloer – een trend met zijn eigen sociale betekenis – blijft interesse in volksdansen en balroom dansen bij ons. Een TV-show kijken zoals 'Dancing with the Stars' is gewoon de nieuwste manier van deelnemen aan een oud sociaal ritueel.