Het Alvin Ailey American Dance Theater trad voor het eerst op in 1958 in New York's 92nd Street Young Men's Hebrew Association. De compagnie bestond uit Ailey en 13 jonge Afrikaans-Amerikaanse dansers.
In de jaren '60 toerde het Alvin Ailey American Dance Theater de wereld over met optredens in Azië, Afrika en Mexico. 'Cry', een bekroond stuk gechoreografeerd voor Judith Jamison, had première in 1971. In 1978 had de trup zich verdubbeld in grootte en nationale populariteit opgebouwd.
Alvin Ailey choreografeerde door de jaren '80 heen. Hij ontving erezegen en prijzen waaronder de Samuel H. Scripps American Dance Festival Award in 1987 en de Kennedy Center Honor voor levenslange bijdrage aan de Amerikaanse cultuur in 1988. Ondanks zijn sterke werkmoralen en professionele succes, werd Ailey ziek en had fysieke tegenslagen. Hij werd in 1987 gediagnosticeerd met AIDS en stierf in 1989.
Judith Jamison trad voor het eerst op met het Alvin Ailey American Dance Theater in 1965. Op 1,83 m werd ze Ailey's eerste danseres en inspiratie. Jamison verliet de compagnie in 1980 maar keerde in 1989 terug om over te nemen als artistieke directeur.
Robert Battle, een gewaardeerde choreograaf en moderne danser, zal in juli 2011 overnemen als artistieke directeur van het Alvin Ailey American Dance Theater. Battle heeft ervaring met de trup en was artist in residence aan de Ailey School in Manhattan.