Gospelmuziek kan zijn wortels traceren naar Afro-Amerikaanse spirituals, en spirituals kunnen hun wortels terugtracereren naar de "korendichtjes" die door vroege slaven gezongen werden. Terwijl de slaven een nieuwe muzikale traditie voor zichzelf ontwikkelden op de achtergrond van rassenspanningen en de ellende van het slavernijleven, keerden ze zich tot het christelijke Evangelie (de Bijbel) als bron van muzikale inspiratie. In de 20e eeuw, toen de oude spirituals een ongemakkelijke herinnering aan slavernij werden, begon een nieuwe vorm van gospelmuziek te bloeien, en in de jaren vijftig kwamen zowel gospelmuziek als spirituals te staan voor Afro-Amerikaans erfgoed.
Afro-Amerikaanse muziek dateert terug tot de vroegste dagen van slavernij in Amerika, volgens NegroSpirituals.com. Al in de 1700s verzamelden slaven zich na de kerkdienst of in hun eigen geheime bijeenkomsten om liedjes te zingen die hun gevoelens en geloof uiten. Sommige van deze bijeenkomsten zagen duizenden slaven urenlang samenkomen. De slaven van deze tijd noemen hun liedjes "korendichtjes".
Terwijl slaven de standaardhymnes zongen tijdens kerkdiensten, begonnen hun eigen originele liedjes in de jaren 1850 inspiratie op te doen uit de Bijbel, met name zijn boodschap van zaliging en belofte van een betere toekomst. De slaven begonnen ook te verwijzen naar de Underground Railroad, de organisatie toegewijd aan het helpen van slaven om naar het noorden te vluchten, in de liedjesvermeldingen van "Jordaan", wat code was voor de Ohio-rivier als grens tussen slavernij en vrijheid. Na de afschaffing van de slavernij voelden slaven zich bezwaard door de herinneringen aan slavernijdagen die spirituals oproepen, wat ze klaarmaakte voor een nieuwe, gelukkigere vorm van godsdienstige muziek.
De Afro-Amerikaanse cultuur bereikte nieuwe hoogtes van mainstream-populariteit in de "Zwarte Renaissance" van de jaren twintig. Terwijl spirituals nieuwe publiek bereikten door optredens van sterren als Paul Robeson, begon een man genaamd Thomas A. Dorsey nieuwe christelijke liedjes te schrijven direct geïnspireerd door spirituals, en noemde zijn liedjes "gospelmuziek", wat hem een plek in de geschiedenis gaf als de officiële oorspronkelijke vader van dit nieuwe genre.
Terwijl spirituals steeds meer gesofisticeerde uitvoeringspraktijken ontwikkelden, met groepen aan Quincy College en elders die groepen van getrainde muzikanten vormden die in harmonie zongen, vond gospelmuziek zijn weg door de kanalen van populaire muziek, niet alleen kerken, maar ook theaters, concerthalzen en nachtclubs. Kooren van gospelszangers begeleidden beroemde predikers als James Cleveland door het hele land, terwijl in dezelfde periode veel zuidelijke Afro-Amerikanen naar het noorden migreerden, gospelmuziek naar nieuwe publiek brengend en meer vraag creërend voor deze muzikale stijl.
De Burgerrechtenbeweging van de jaren vijftig en zestig, waarin Afro-Amerikanen vochten voor desegregatie en gelijke rechten als Amerikaanse burgers, werpt het nationale spotlicht op gospelmuziek, aangezien spirituals en protestmuziek de soundtrack vormden aan deze nationale strijd. In de daaropvolgende jaren hielpen evenementen als Martin Luther King Dag en Black History Month de bewustwording van spirituals en hun nakomeling, gospelmuziek, te verhogen als een belangrijke Amerikaanse kunstvorm.