De term "klassieke muziek" wordt in de algemene cultuur vaak misbruikt. Het wordt onjuist gebruikt om te verwijzen naar elke oude muziek die niet als popmuziek wordt beschouwd. De correcte term voor deze muziek is kunstmuziek. In realiteit verwijst de term "klassiek" eigenlijk naar een selecte groep componisten in de tijdsperiode 1750-1810. Klassieke muziek ontwikkelde zich in Europa, meestal in Duitsland en Oostenrijk, na de barokperiode. De meest genoteerde componisten van klassieke muziek waren Stamitz, Gluck, C.P.E. Bach, J.C. Bach, Beethoven, Haydn en Mozart.
Klassieke muziek werd gecomponeerd om de luisteraar te bevredigen in plaats van hem te laten nadenken. Naarmate de tijd vorderde, werden meer balans en controle gebruikt. Gratie en schoonheid van de melodie en ontwerp werden belangrijker. De algehele textuur van klassieke muziek was homofonisch, wat is wanneer meerdere stemmen of instrumenten harmoniseren en dezelfde melodie spelen of zingen.
Klassieke componisten schreven voor snaar- en blaasinstrumenten. De klavecimbel werd bijna verouderd in de klassieke periode. Snaren werden de hoofdfocus van het orkest. Blaasinstrumenten groeiden ook in betekenis. Aanvankelijk werden snaren vergezeld door twee hoorns of twee fluiten of twee hobo's. In de loop van de tijd begonnen componisten één of twee fagotten, twee trompetten of twee kettledrums toe te voegen. Mozart begon klarinetten toe te voegen.
De piano werd uitgevonden in 1698. Het begon de klavecimbel te vervangen omdat het veel meer wendbaar en aangenaam voor het oor was. Piano's konden expressie vastleggen met hun vermogen om volume te verhogen en te verlagen, en legato (vloeiende) en staccato (gehakte) melodieën te produceren.
Symfonie is een sonate voor orkest. Sonate is een werk gecreëerd in verschillende delen voor één of twee instrumenten. Symfonie begon met drie delen, maar later voegden componisten een vierde toe. Stamitz was de eerste beroemde componist van symfonie, maar Haydn en Mozart perfectioneerden het. Elk deel van de symfonie wordt aangeduid als een beweging. De eerste beweging van de symfonie is doorgaans snel en in sonatevorm. De tweede beweging vertraagt en is meer lied-achtig. Het kan in sonatevorm zijn, maar met een variatie. De derde beweging is een overgang naar de vierde. De vierde beweging is snel en licht van toon. Het kan in rondo of sonatevorm zijn.
Er zijn drie secties van sonatevorm. De eerste, de expositie, is wanneer de componist zijn muzikale ideeen onthult. Deze ideeen worden onderwerpen genoemd. Het eerste onderwerp is de tonica, meestal in een mineure toonart, die moduleert (toonart verandert) nabij het einde om de passage leidend naar het tweede onderwerp over te gaan. Het tweede onderwerp is nieuw en meestal gerelateerd aan het eerste. Het tweede onderwerp is vaak in een majeure toonart. De tweede sectie of de doorwerking is waar de ideeen ontwikkeld worden. Dit is waar de componist spanning of conflict creëert. De derde sectie is de recapitulatie waarin het begin herhaald wordt, maar het tweede onderwerp de tonica wordt. De muziek kan eindigen met een coda om het af te ronden.
Het concerto gebruikt een solo-instrument vergezeld door een orkest. Drie bewegingen omvatten het concerto. De bewegingen zijn gerangschikt als: langzaam, snel, langzaam. De eerste beweging biedt dubbele expositie. Het begint met het orkest, dan gevolgd door de solist. De tweede beweging is in een gerelateerde toonart. Tijdens de tweede beweging gebeuren doorwerking en recapitulatie voor het orkest en de solist. Naarmate het stuk eindigt, pauzeert het orkest, en de solist speelt de cadenza, een korte passage gebaseerd op eerdere gespeelde thema's. De solist eindigt met een triller, signaal aan het orkest om het stuk te beëindigen.
Klassieke componisten schreven voor stem alsook instrumenten, vooral in opera. In opera draagt de stem over het orkest. Het orkest wordt gebruikt om de dramatische stemming te creëren.