Geen enkele muzikant kan direct worden gekoppeld aan de creatie van jazz. In de 19e en vroege 20e eeuw droegen veel uitvoerders bij. De grootste invloed kwam uit de Afrikaans-Amerikaanse cultuur in de VS, tijdens de slavernij en na de Reconstructie.
Afrikaanse slaven pasden Europese instrumenten (vooral viool) toe op traditionele Afrikaanse muziek. Europese Amerikanen populariseerden dit via minstrel-shows.
Louis Moreau Gottschalk was een van de eerste grote figuren. Hij verwerkte Afrikaans-Amerikaanse minstrelmuziek tot pianowerken, populair vóór de Burgeroorlog.
De opkomst van ragtime bracht Afrikaans-Amerikaanse jazz-uitvoerders in de schijnwerpers. Ernest Hogan scoorde 1895 een hit met "All Coons Look Alike To Me", Scott Joplin volgde 1899 met "Maple Leaf Rag".
Wat als vroege jazz bekend werd, ontstaat in New Orleans. Afrikaans-Amerikaanse artiesten speelden in bordellen en bars met marsbandinstrumenten. Ze voegden ragtime samen met begrafenisprocessiemuziek tot een nieuwe stijl.
De oorsprong van "jazz" is onbekend. Volgens de American Dialect Society was het slang in de vroege 1900s. De eerste drukverschijning was in de "San Francisco Bulletin" op 3 maart 1913.