Awiting Bayan (letterlijk "lied van het volk/dorp") is de Filippijnse term voor volkslied – maar de Engelse vertaling vervlaakt de diepgang. Een awiting bayan is niet zomaar een lied van het volk; het is een lied bezield door het volk, gedragen door het volk, gevormd door het volk over generaties heen.
| Vorm | Regio/Taal | Karakter |
|---|---|---|
| Kundiman | Tagalog | Kunstlied; mineur→majeur; poëtisch; vrijen/patriotisme. |
| Balitaw | Visayaans (Cebuano, Hiligaynon) | Dialooglied; geïmproviseerde couplets; vrijsdebat. |
| Dallot | Ilocaans | Gesproken epos; genealogies, geschiedenissen; uitgevoerd bij waken. |
| Kulintang | Maguindanao/Maranao | Gongensemble; niet vocationeel maar dezelfde gemeenschappelijke functie. |
| Hudhud / Alim | Ifugao | Gesproken epos; rijstterrassen-kosmologie; UNESCO-erfgoed. |
Francisco Balagtas' awit (episch gedicht in dodecasyllabische kwatrijnen, 399 strofen) – vaak op muziek gezet – wordt beschouwd als een meesterwerk dat volksvorm en hoge kunst overbrugt. Geschreven in Tagalog, gebruikmakend van de awit-maat (12 lettergrepen, 4 regels, monorijm), codeert het anticoloniale allegorie in een romantisch kader. Het feit dat het gezongen werd in dorpjes, niet alleen gelezen, maakt het een awiting bayan verheven tot literaire canon.
De awiting bayan is geen museumstuk. Het is een levende technologie van collectief geheugen. Elke keer dat een lola Sa Ugoy ng Duyan zingt voor een apo, of een protestmenigte Bayan Ko roept, of een rondalla Magtanim ay Di Biro speelt op een dorpsfeest – de awiting bayan doet zijn werk: we onthouden wie we zijn door te zingen wat we altijd gezongen hebben.