Romantische muziek (ca. 1815–1910): Definitie, kenmerken en sleutelcomponisten
Romantische muziek is een stijlperiode in de Westerse klassieke muziek (ruwweg 1815–1910) die nadruk legt op emotie, individualisme, natuur, het bovennatuurlijke en nationale identiteit. Het volgt de Klassieke periode en overlapt met late Beethoven.
Kernkenmerken
- Expressieve harmonie: Chromatisme, uitgebreide akkoorden, ver modulaties.
- Uitgebreide vormen: Symfonische gedichten, programmamusic, massale symfonieën (Mahler), muziekdramas (Wagner).
- Virtuositeit: Paganini, Liszt, Chopin — technische display als kunst.
- Nationalisme: Volksmuziekelementen (Smetana, Dvořák, Grieg, Mussorgsky, Sibelius).
- Orkestgrootte: Grotere ensembles, nieuwe instrumenten (ventielkoper, saxofoon, basklarinet, Wagnertuba).
- Piano-evolutie: 7+ octaven, ijzeren frame, sostenuto/una corda pedalen — meer kracht/kleur.
Sleutelcomponisten
Vroeg: Beethoven (laat), Schubert, Weber, Berlioz.
Hoog: Mendelssohn, Schumann, Chopin, Liszt, Verdi, Wagner.
Laat: Brahms, Tsjaikovski, Dvořák, Mahler, Strauss, Sibelius, Rachmaninov.
Substromingen
- Romanticisme: Emotie, fantasie, natuur (Schubert, Schumann).
- Nationalisme: Volksgeïnspireerde identiteit (De Vijf, Smetana).
- Heroïsme: Epische verhalen (Wagner, Strauss).
- Exoticisme: Niet-Westerse kleuren (Saint-Saëns, Rimsky-Korsakov, Debussy).
Romanticisme was niet monolithisch — het spande conservatief lyrisch tot radicaal modernisme.