Instrumentaal Conceptualisme: Concepten Als Hulpmiddelen Voor Navigeren Door Realiteit
Instrumentaal conceptualisme (een pragmatistische epistemologie) stelt dat:
- Concepten door mensen gemaakte instrumenten zijn voor het navigeren door realiteit – geen spiegels van essentie.
- Waarheid = praktische succes (probleemoplossing, voorspelling, actiegeleiding).
- Geen enkel “correct” raamwerk; pluralisme: verschillende concepten voor verschillende taken.
- Waarde beoordeeld aan gevolgen, niet overeenstemming met metafysische waarheid.
Belangrijke Denkers
- John Dewey – concepten als “tools of inquiry.”
- Richard Rorty – vocabulaires als coping-mechanismen.
- Hilary Putnam (vroeg) – conceptuele relativiteit.
Contrast
Vs. Realisme (concepten ontdekken geest-onafhankelijke soorten) en Conventionalisme (arbitraire maatschappelijke afspraken). Instrumentalisme: concepten evolueren met praktijk.