Zuidbank-amusement in het Tudor-Londen: Beerbijten bij de deur van de Globe
Tijdens de Tudor/Stuart-tijd was de Zuidbank (Bankside, Surrey) Londons vermaakswijk – buiten stadsjurisdictie, gelicentieerd voor laster.
Beerbijten: Het hoofdgebeuren
- Locatie: Beer Garden (nabij moderne Globe-reconstructie)
- Formaat: Beer geketend aan paal; mastiffen achtereenvolgens losgelaten
- Wedden: Zware gokken; odds op beer vs. honden
- Schema: Zondagen, feestdagen – concurrerde met theater
- Koninklijke bescherming: Hendrik VIII, Elisabeth I, Jakobus I bijwoonden
Andere Zuidbank-aantrekkingen
- Stierbijten: Vergelijkbaar; stierhorens vaak afgezaagd
- Haanengevechten: Cockpit-theaters (daarvoor genoemd)
- Borels: „Stews” gelicentieerd door bisschop van Winchester („Winchester Geese”)
- Kroeghuizen/herbergen: Eten, drinken, muziek, gokken
- Poppentheaters, acrobaten, freak-tentoonstellingen
Relatie tot theater
- Zelfde publiekspool (grondliggers = bijtfans)
- Gedeelde ondernemers (Henslowe bezat Beer Garden + Rose Theatre)
- Stukken refereerden aan bijten: Macbeth „beerachtig,” Midsummer „beer” mechanicals
- Puriteinen tegen beide – „putten van zonde”
Verval
- 1835: Wet tegen dierenmishandeling verbond bijten
- Zuidbank herbebouwd; Victoriaanse moraal verdreef laster
- Alleen theater overleefde als „legitime” cultuur
Shakespeare's Globe stond in de schaduw van de beerput – letterlijk en cultureel.