In de Divina Commedia leidt Beatrice Portinari – Dante's geïdealiseerde liefde, voor het eerst gezien op negenjarige leeftijd – hem door de sferen van de Hemel (Paradiso, Kanto's 1–33).
Ze vervangt Virgil (menselijke rede) als gids in Paradiso, en belichaamt godOpenbaring en genade. Terwijl Virgil kon leiden door de Hel en het Vagevuur, kan alleen Beatrice – getransfigureerd door Gods licht – de hemelse sferen navigeren.
Hun historische connectie: Dante ontmoette haar tweemaal (leeftijd 9 en 18); ze stierf op 24-jarige leeftijd (1290), werd zijn levenslange spirituele muze. In Vita Nuova below hij om van haar te schrijven "wat nooit van een vrouw is geschreven." De Commedia voldoet aan die below: ze wordt de agent van zijn zaligheid.
Beatrice is niet slechts een personage; ze is het theologische argument van het gedicht – liefde als de weg naar God.