Een gestructureerde reeks – expositie, opgaande actie, climax, dalende actie, resolutie – die het narratief voorwaarts drijft. Plot is de architectuur van oorzaak en gevolg.
Agenten van de plot: protagonisten, antagonisten, foils, en ensemble figuren, elk gedreven door wensen, vreezen en conflicten die ze menselijk maken (of overtuigend anders).
Het primaire voertuig voor expositie, karakterisatie en conflict. Inclusief monologen (uitgebreide toespraak aan anderen), soliloquies (innerlijke stem luidop), en asides (directe publieksspraak).
Tijd, plaats en sociale context. Niet alleen achtergrond – setting stelt stemming, beperkt actie, en fungeert vaak als stille personage.
Ondeling in aktes en scènes; regelt tempo, thematische ontwikkeling en publiekritme. Klassieke vijf-akte, moderne twee-akte, of experimentele fragmentatie – allemaal structurele keuzes.
De centrale strijd – intern (psychologisch), interpersoonlijk, maatschappelijk, of elementair – die spanning genereert en keuzes dwingt. Geen conflict, geen drama.
De uitkomst die het conflict oplost: tragisch, komisch, ambigu, of open. De resolutie onthult de definitieve houding van het stuk tegenover zijn centrale vragen.
Het onderliggende idee of boodschap – gerechtigheid, liefde, macht, identiteit, absurditeit – verkend door actie en taal. Thematiek is niet de moreel; het is het gebied dat het stuk afbakent.
Live uitvoering door acteurs die stem, beweging, regie en ontwerp gebruiken om de tekst te realiseren voor een publiek. Het script is een partituur; uitvoering is de muziek.
Deze negen conventies vormen de grammatica van drama. Meesterlijkheid stelt een dramaturge in staat ze te buigen, breken of heruitvinden – wetend precies welke snaren trillen wanneer geplukt.