Antigone: genreclassificatie als Griekse tragedie
Antigone (ca. 441 v.Chr.) is een Griekse tragedie – de definitieve vorm voor het verkennen van wet, geweten en macht.
Tragische structuur (Aristotelisch)
- Protagonist: Antigone (hoge status: prinses, nicht van koning)
- Hamartia: Overmatige philos (loyaliteit) wordende rigiditeit; of hubris in verzet tegen staat
- Peripeteia: Creon's keerkring (winnaar → berofd)
- Anagnorisis: Creon herkent fout te laat (Teiresias' waarschuwing)
- Catastrofe: Antigone, Haemon, Eurydice dood; Creon vernietigd
- Catharsis: Medelijden/vrees gezuiverd; burgerlijke orde hersteld tegen vreselijke prijs
Griekse tragedie-conventies
- Mythologische bron (Thebaanse cyclus)
- Koor (Thebaanse oudsten) – commentaar, lyrische oden
- Drie acteurs, maskers, verzen
- Eenheid van handeling (één dag, paleissetting)
- Geweld off-stage (bodeverslagen)
Diepgang van thema's
- Goddelijke vs. menselijke wet (ongeschreven vs. geschreven)
- Geslacht & macht (vrouw vs. koning)
- Familie vs. polis (oikos vs. polis)
- Spraak vs. stilte (Antigone spreekt; Ismene zwijgt; Creon doof)
Waarom geen andere genres?
- Geen komedie: geen verzoening, huwelijk, vernieuwing
- Geen satyrspel: geen burleske, fallische humor
- Geen melodrama: morele complexiteit > schurken/slachtoffer-binair
- Geen geschiedenis: mythologisch, niet chronologisch
Antigone definieert tragedie: edele botsing, geen schone oplossing.