Theater ontstond niet volwassen; het evolueerde van de mensheid's vroegste gemeenschappelijke rituelen. Voor er toneelschrijvers waren, waren er ceremonies — rieten die vertellen, muziek en dans mengden om goden te eren, seizoenen te markeren en stammen te binden.
In oude culturen wereldwijd was prestatie onlosmakelijk verbonden met aanbidding. Sjamanen en priesters voerden mythes uit, ritme en beweging gebruikend om de menselijke en goddelijke te bruggen.
In Griekenland werd het feest van Dionysus de broedplaats van Westers drama. Chorale hymnes genaamd dithyramben — extatische gezongen uitgevoerd door een koor — evolveerden geleidelijk. Rond 534 v.Chr. stapte Thespis van Icaria uit het koor om als individu personage te spreken, creërend de eerste acteur (protagonist) en het dialoog uitvindend.
De Grieken bouwden monumentale amphitheaters gehakt in heuvels, in staat 15.000 te zitten. De architectuur zelf — circulaire orchestra, verhoogd toneel (skene), getrapte zitplaatsen (theatron) — definieerde de gemeenschappelijke ervaring van drama.
Alle uitvoerders waren mannen. Ze droegen maskers die stem versterkten en karaktertype signaleren, en uitgebreide kostuums die status en rol aandenken. Het koor bleef centraal, commenterend, dansend en context biedend.
Aeschylus voegde een tweede acteur toe, conflict mogelijk makend. Sophocles introduceerde een derde en geschilderde decor. Euripides bracht psychologische realisme. Komedie (Aristophanes) en satyrstukken voegden zich bij tragedie, een compleet dramatisch repertoire creërend.
Romeinse adoptie, middeleeuwse mysteriespelen, Renaissance-herleving — elk volgend tijdperk van Westers theater traceert zijn lineage naar deze Griekse innovaties. De woorden drama, theatre, tragedy, comedy, protagonist, chorus, en scene zijn alle Griekse gaven aan de werelds podia.