Essentiële elementen van tragedie: Aristotelische fundering en moderne uitbreidingen
Klassieke tragedie (volgens Aristoteles' Poetics en latere traditie) vereist:
- Tragische Held: Edle statuur + hamartia (fatale fout/fout) — geen schurk, geen Heilige.
- Hubris: Overmoed; goden/lot/orde uitdagen.
- Peripeteia (Keerpunt): Fortuin keert van goed naar slecht — vaak *wegens* de helds daad.
- Anagnorisis (Herkenning): Held realiseert waarheid — identiteit, fout, gevolg — te laat.
- Catharsis: Publiek ervaart medelijden en vrees, gelouterd/verhelderd door de helds val.
- Lot / Noodzaak: Externe krachten (orakel, vloek, maatschappelijke structuur) beperken agentschap; de helds keuze *binnen* beperkingen verzegelt het onheil.
Moderne uitbreidingen
- Anti-held / gewone man (Miller's Willy Loman) — tragedie gedemocratiseerd.
- Afwezigheid van catharsis (Beckett, Kafka) — modernistische verwerping van zuivering.
- Structurele ironie — publiek weet meer dan protagonist (dramatische ironie als tragische motor).
Minimaal levensvatbare tragedie: Een protagonist waar we om geven maakt een keuze geworteld in hun natuur die leidt tot onomkeerbaar verlies — en we *voelen* de verspilling.