Hoewel Oliver Twist een werk van sociaal realisme is, gebruikt het verschillende klassieke melodramaconventies om emotionele impact te vergroten:
Duidelijke scheiding tussen deugzame personages (Oliver, Rose Maylie, Mr. Brownlow) en slechte (Fagin, Bill Sikes, Monks). Weinig morele ambiguïteit.
Oliver's lijding – honger, misbruik, uitbuiting – wordt afgebeeld om intense medelijden te wekken. De "alsjeblieft meneer, ik wil nog wat" scène is iconisch pathos.
Oliver is de onschuldige, passieve lijder die onrecht verdraagt maar zuiverheid behoudt – een kenmerk van melodramatische helden.
De tragische Nancy–Sikes relatie en de welwillende interesse van Rose Maylie voegen romantische verstrengeling toe, typisch voor melodrama.
Oliver ontmoet per toeval zijn vader's oude vriend (Brownlow); Monks blijkt zijn halfbroer; Rose is zijn tante. Deze kunstgrepen drijven de plot.
Schurken worden gestraft (Sikes sterft, Fagin gehangen, Monks gevangen); Oliver vindt familie, rijkdom, en geluk – morele orde hersteld.
Dickens gebruikt deze middelen niet puur voor sensatie, maar om sociale kwaden (arbeidshuizen, kindercriminaliteit) met maximale emotionele kracht te onthullen.