Moordpogingen Tegen Elizabeth I: Grote Complotten En Tegemaatregelen
Elizabeth I (r. 1558–1603) stond meerdere ernstige complotten tegenover, meestal katholiek-ondersteund, met als doel haar te vervangen door Maria, Koningin van Schotten.
Grote Complotten
- Ridolfi-complot (1571) — Roberto Ridolfi (Florentijnse bankier), Hertog van Norfolk, Spaanse steun. Plan: Spaanse invasie + Noorderse opstand → Maria op troon. Ontdekt door Cecil's spionnen; Norfolk geëxecuteerd.
- Throckmorton-complot (1583) — Francis Throckmorton, Spaanse/Franse Guise-steun. Koeriersnetwerk voor Maria. Ontdekt door Walsingham; Throckmorton geëxecuteerd.
- Babington-complot (1586) — Anthony Babington, John Ballard (Jezuiet). Directe moordplan + Spaanse invasie. Ontdekt via cijferbreuk (Walsingham/Phillips); Maria's medeplichtigheid bewijs → Maria geëxecuteerd 1587.
- Spaanse Armada (1588) — Filips II's invasievloot (130 schepen, 30.000 man). Doel: Engeland veroveren, katholieke herstel. Verslagen door Engelse vloot, weer, logistiek.
Motivaties
- Religieus: Paus Pius V excommuniceerde Elizabeth (1570) — Regnans in Excelsis bevrijdde katholieken van trouw.
- Dynastiek: Maria Stuart = katholieke erfgename (kleindochter van Margaret Tudor).
- Geopolitiek: Spanje/Frankrijk vs. Engelse kapers, Nederlandse opstand-ondersteuning.
- Persoonlijk: Hof-facties, afgeworven vrijers, machtsstrijden.
Elizabeths Tegemaatregelen
- Walsingham's spionnagenetwerk — Afvang, dubbele agenten, codebreken.
- Wetten van Parlement — Landesverraadswetten uitgebreid (1571, 1581, 1585).
- Militaire gereedheid — Vlootmodernisering, kustenforten, milities.
- Politiek theater — Publieke processen, executies als afschrikking.
Elizabeths overleving = inlichtingenmeesterwerk + zeemacht + politieke roekeloosheid + geluk.