Na het ongekende succes van The Lion King in 1994, trad Disney's traditionele handgetekende animatie in een duidelijke daling. De redenen waren niet enkelvoudig—ze waren structureel, creatief en cultureel.
Het Computer Animation Production System (CAPS) vervangde handgeschilderde cels in 1989, wat productie stroomlijnde maar het organische gevoel veranderde. Daarna kwam Toy Story (1995). Pixar's CGI-dominantie maakte 2D-animatie "verouderd" voor publiek en uitvoerders, wat investeringen naar 3D verschuifde.
Sleutelarchitecten van de Renaissance vertrokken: Jeffrey Katzenberg vertrok om DreamWorks op te richten in 1994; John Lasseter ging naar Pixar. Don Bluth was al jaren eerder vertrokken. De institutionele geheugen die de 90s-boom voedde, eroedeerde snel.
DisneyToon Studios overstroomde de markt met direct-to-video sequels (The Return of Jafar, Cinderella II) die theatrale kwaliteit misten. Later, de live-action remake-golf (2010s verder) kreeg soortgelijke kritiek voor het prioriteren van IP-uitbuiting boven innovatie.
Shrek (DreamWorks), Ice Age (Blue Sky), en Studio Ghibli's gedistribueerde films booden scherpere, visueel distincte alternatieven. Publiek had meer keuzes—en hogere verwachtingen.
2000s-kinderen gloeiden naar SpongeBob SquarePants, anime en videogames. Disney's music-sprookjesformule voelde verouderd.
Tangled (2010), Frozen (2013), en Moana (2016) bewijzen dat het mengen van CGI met Renaissance-verhalen — sterke personages, emotionele inslag, onvergetelijke muziek — de magie kon terugwinnen. De benadering was belangrijker dan het medium.