Kankerstadiëring: Definitie, systemen en doel in behandelplanning
Stadiëring beschrijft de anatomische omvang van kanker in het lichaam op moment van diagnose. Het is de universele taal die oncologie gebruikt om ernst te communiceren, therapie te sturen en prognose te schatten.
Kerncomponenten (TNM Systeem)
- T (Tumor): Grootte en locale invasie van primaire tumor.
- N (Lymfeklieren): Uitzaaiing naar regionale lymfeklieren.
- M (Metastasen): Uitzaaiing naar verafgelegen organen.
Gecombineerd in Stadia I–IV (hoger = meer gevorderd).
Belangrijkste stadiëringssystemen
- TNM (AJCC/UICC): Standaard voor meeste solide tumoren.
- Ann Arbor: Lymfomen.
- FIGO: Gynaecologische kankers.
- Overige: Dukes (colorectaal), Rai/Binet (CLL), ISS (myeloom).
Klinisch doel
- Behandelkeuze: Chirurgie vs. chemo vs. bestraling vs. immunotherapie vs. combinatie.
- Prognose: Overlevingscijfers, recidiefrisico per stadium.
- Klinische proef geschiktheid: Protocollen specificeren stadia criteria.
- Gestandaardiseerde communicatie: Oncologen wereldwijd spreken dezelfde stadiëringstaal.
Herstadiëring
Na behandeling, herstadiëring (y-prefix voor post-neoadjuvant, r voor recidief) beoordeelt respons en stuurt volgende stappen.