Ludwig Wittgenstein wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke filosofen van de 20e eeuw, bekend om zijn twee belangrijkste werken:*Tractatus Logico-Philosophicus* (1921) en *Philosophical Investigations* (1953). Hier zijn enkele van zijn meest prominente filosofische ideeën:
Vroege Wittgenstein (Tractatus):
* De beeldtheorie van taal: Wittgenstein betoogde dat taal een weergave is van de wereld, zoals een afbeelding. Proposities zijn als afbeeldingen die standen van zaken weergeven.
* Logisch atomisme: De wereld bestaat uit fundamentele, onafhankelijke feiten of ‘atomen’ die kunnen worden gecombineerd om complexere feiten te vormen. Taal weerspiegelt deze structuur door eenvoudige proposities te combineren tot complexe proposities.
* De grenzen van de taal: Wittgenstein geloofde dat taal alleen kan uitdrukken wat kan worden afgebeeld. Alles wat niet in beeld kan worden gebracht, zoals ethiek, religie of metafysica, is uiteindelijk onzinnig.
* Het onderscheid tussen "show" en "say": De betekenis van een voorstel ligt niet in de woorden, maar in de relatie ervan tot de wereld die het afbeeldt. Woorden ‘laten zien’ waar ze naar verwijzen, terwijl stellingen ‘zeggen’ iets over de wereld.
* De stilte van de mysticus: Wittgenstein geloofde dat het ware begrip van de wereld niet in taal kan worden uitgedrukt, maar eerder rechtstreeks kan worden ervaren. De mysticus die de taal overstijgt, is uiteindelijk stil.
Later Wittgenstein (Filosofische onderzoeken):
* Taalspelletjes: Wittgenstein verlegde zijn focus van taal als representatie van de wereld naar taal als instrument dat in verschillende contexten wordt gebruikt. Elk taalspel heeft zijn eigen regels en praktijken, die de betekenis van woorden en zinnen bepalen.
* Betekenis als gebruik: De betekenis van een woord wordt niet bepaald door zijn relatie tot iets in de wereld, maar door zijn rol binnen een bepaald taalspel.
* Familiegelijkenis: Wittgenstein betoogde dat categorieën niet worden gedefinieerd door noodzakelijke en voldoende voorwaarden, maar door overlappende overeenkomsten, zoals familieleden die verschillende kenmerken gemeen hebben.
* Privétaalargument: Wittgenstein betoogde dat het onmogelijk is om een privétaal te hebben, omdat de betekenis van woorden afhangt van gedeeld begrip en publieke criteria.
* Het belang van gewone taal: Wittgenstein verwierp traditionele filosofische problemen, omdat hij geloofde dat ze voortkomen uit misverstanden over de gewone taal. In plaats daarvan moedigde hij een onderzoek aan naar taal zoals die in het dagelijks leven wordt gebruikt.
Algemeen:
Wittgensteins filosofie wordt gekenmerkt door haar focus op taal en haar rol bij het vormgeven van ons begrip van de wereld. Hij trok traditionele filosofische aannames over de aard van taal, betekenis en kennis in twijfel, waarbij hij het belang van context, gebruik en praktijk benadrukte.
Zijn werk is nog steeds invloedrijk op verschillende gebieden, waaronder filosofie, taalkunde, psychologie en informatica.