Volgens de Library of Congress zijn zuur en vocht twee hoofdfactoren die papier degraderen. Ze ontstaan uit diverse bronnen, waaronder klimaatomstandigheden als vochtigheid. Samen produceren ze een reactie genaamd zuurhydrolyse, die papier afbreekt.
Katoenpapier is minder kwetsbaar voor degradatie dan veel modern papier, deels omdat katoenpapier een natuurlijke alkalinit bezit die zuren bestrijdt. Natuurlijke alkalinereserves (bijv. krijt) worden vaak aan modern papier toegevoegd.
Eenmaal begonnen, produceert zuurhydrolyse een domino-effect van degradatie, omdat het proces zelf van nature extra zuur aanmaakt.
Warmte en vochtigheid degraderen papier. Papier van welke aard ook, overleeft beter in droge, koele omstandigheden.
Papierproducten bestaan uit vezels, die op hun beurt uit cellulesekettingen zijn opgebouwd. Vezels met de kortste ketens zijn meest kwetsbaar. Katoenvezels hebben een van de langste ketens; nieuwsprint (onbehandelde grondstofpulp) heeft een van de kortste.
Cellulose produceert zelf zuren die natuurlijk papier afbreken: oxaalzuur, melkzuur, azijnzuur, mierenzuur. Deze zuren accumuleren over tijd door moleculaire binding aan het papier.
Licht degradeert papier van nature via fotolytische degradatie – nieuwsprint is hier weer het meest kwetsbaar voor. Oxidatie veroorzaakt beperkte schade, maar is meest schadelijk gecombineerd met stikstofoxide-verontreiniging.
Papieren absorberen verontreinigingen als zwavel- en stikstofoxiden. Nieuwsprint is weer het meest kwetsbaar.
Volgens de Library of Congress (2010) duiden opkomende studies op dat gebonden papier (zoals in boeken) sneller degradeert dan losse vellen met ventilatie ertussen. Papier in het midden van boeken kan zwakker zijn dan aan de randen, maar studies lopen nog.