Een caesura (meervoud caesurae) is een bewuste pauze binnen een poëtische regel, gemarkeerd door leestekens (komma, puntkomma, streepje, punt) of zinsbouw. De effecten:
Isoleert een woord/zin: 'To be, || or not to be: || that is the question.' De pauzes dwingen aandacht op elke clausule.
Consistente caesura-plaatsing creëert symmetrie (bijv. Franse alexandrijn: 6+6 lettergrepen). Het breken van het patroon signaleert een wending.
Stuurt de lezer/spreker's tempo — caesura = adempunt. In orale tradities is het fysiologisch.
Caesura binnen een regel vs. enjambement tussen regels creëert trek-druk: stop/stroom, controle/loslating.
Meesterlijke dichters gebruiken caesura's als leestekens in muziek: niet alleen om te stoppen, maar om tijd te vormgeven.