De Engelse maxim "To the victors go the spoils" vangt een brutale historische waarheid. De klassieke Latijnse vertaling is nog stelligere:
Livius registreert dat de Gallische stamhoofd Brennus Vae victis uitsprak na Rome te hebben verslagen in 390 v.Chr. Toen Romanen protesteerden dat de losgeldgewichten gemanipuleerd waren, warf Brennus zijn zwaard op de weegschaal, verklarend: "Wee de overwonnenen." De winnaar stelt de voorwaarden; de verslagene draagt de kosten.
Victoribus spolia — "Buit aan de winnaars" (dativus + nominativus). Grammaticaal correct Latijn, maar niet de klassieke zinsbouw. Het mist de grimmige definitiviteit van Vae victis.
"To the victors go the spoils" klinkt als een oorlogsregel. Vae victis klinkt als een vloek. De een beschrijft het voorrecht van de winnaar; de ander het lot van de verliezer. Twee kanten van dezelfde munt — maar het Latijn kiest het donkere gezicht.