Vibrato is een gecontroleerde, periodieke fluctuatie van toonhoogte (en soms intensiteit/timbre) toegepast op een uitgehouden noot. Het voegt warmte, expressiviteit en een 'zangende' kwaliteit toe aan zowel vocale als instrumentale toon.
| Instrumentenfamilie | Mechanisme |
|---|---|
| Stem | Laryngeale oscillatie + ademondersteuning (diafragmatische puls). Natuurlijk vs. geïnduceerd. |
| Strijkers (viool, cello) | Vinger rollt/pols/arm beweging op snaar, variërende snaarlengte. |
| Houtblazers (fluit, sax) | Diafragma puls (ademvibrato) of kaak/lip beweging (kaakvibrato). |
| Koper | Lip/kaak oscillatie + ademondersteuning; handvibrato (walthoorn) beweegt bel. |
| Gitaar | Vinger duwt snaar parallel aan bund (klassiek) of buigt (elektrisch). |
| Toetsenbord | Aftertouch (druk op toets) of pitch wheel (synth). Niet mogelijk op accoustische piano. |
Continu vibrato werd standaard in orkestspel pas in de vroege 20e eeuw (Fritz Kreisler, Leopold Auer). Historically Informed Performance (HIP) gebruikt vaak non-vibrato of selectief vibrato voor pre-1800 muziek.