Eeuwenlang hebben toontekens in klassieke muziek niet-diatonische noten in muziek aangegeven. Diatonische toonhoogtes zijn de witte toetsen op een piano; ze vereisen geen toonverhoging/verlaging om hun ware klank aan te geven. Er zijn twee hoofdtypen toontekens - groot en klein. Hun hoofddoel is het vereenvoudigen van het invoegen van toonverhogingen/verlagingen in een partituur. In plaats van toonverhogingen/verlagingen te hoeven lezen, kan de muzikant simpelweg naar het toonteken kijken en weten welke noten in het stuk kruis of mol zijn.
Grote toontekens geven aan welke molen of kruizen in een compositie gebruikt worden om het stuk groot te laten klinken. Het toonteken begint aan het begin van elk staf en gebruikt ofwel kruizen ofwel molen. Schrijven in een grote toonart voorkomt meestal de noodzaak om andere toonverhogingen/verlagingen te gebruiken dan die in het toonteken staan.
Kleine toontekens maken het mogelijk om een stuk in een kleine toonart te lezen zonder door diverse toonverhogingen/verlagingen te hoeven waden. Echter, bij kleine muziek is het meestal niet mogelijk om alle toonverhogingen/verlagingen te vermijden. De zevende schaaltrap van harmonische kleine muziek wordt een halve toon verhoogd. Dit betekent dat in de toonart van d-harmonisch klein, er een Cis-toonverhoging/verlaging in de muziek zal zijn die niet in het toonteken wordt aangegeven.
Toontekens gebruiken een specifieke volgorde bij het plaatsen van de toonverhogingen/verlagingen in het toonteken. Bij het gebruik van molen, keert de volgorde om naar B, E, A, D, G, C en F. Mol-toontekens maken het mogelijk om een alternatieve kruistoonteken te vermijden die ingewikkelder kan zijn. Bijvoorbeeld, Cis-groot heeft zeven kruizen; door echter Des in plaats van Cis te gebruiken, kun je het aantal toonverhogingen/verlagingen verminderen aangezien Des slechts vijf molen heeft.
De volgorde waarin kruizen in het toonteken verschijnen zijn F, C, G, D, A, E en B. Dit betekent dat als de laatste kruis in het toonteken een D is, je weet zonder naar de andere kruizen te kijken dat F, C en G ook in het toonteken zitten. Net als molen, maken kruistoontekens het makkelijker om muziek te lezen die anders vol met toonverhogingen/verlagingen zou liggen. Meeste snaarmuziek gebruikt kruizen omdat kruizen voor een snaarspeler makkelijker te lezen zijn door de aard van het instrument.
Misschien wel de belangrijkste reden voor een toonteken is dat in tonale muziek ze helpen om een trek te creëren naar bepaalde sterke toonhoogtes. In de toonart van C-groot zal de C de focus van een compositie zijn. De melodie begint en eindigt op een C en andere toonhoogtes in het stuk zullen dienen om een trek terug naar C te creëren. Tonale muziek gaat erom om je weg terug naar de thuistoonhoogte te vinden. Toontekens maken het mogelijk om te zorgen dat C de sterkste noot is en andere toonhoogtes ondergeschikt zijn aan de tonica, of eerste schaaltrap.