Muziek bestaat uit vijf hoofdeigenschappen: toonhoogte, dynamiek, duur, toonkleur en timbre. Een ander aspect is een opeenvolging van tonen of noten die deel uitmaakt van een muzikale compositie, bekend als een melodie. Naarmate je vertrouwd raakt met het nummer, leer je verwachten wanneer de noten stijgen of dalen. De melodie, samen met toonkleur, dynamiek, duur en toonhoogte, bepaalt de sfeer van het lied.
De pathet wordt gebruikt in Gamelan-muziek, die oorspronkelijk uit Indonesië komt. Dit melodietype lijkt op een andere melodievorm: de modus. Verschillende pathet-arrangementen vormen samen een Gamelan-compositie, volgens de website Opentopia.
Zes pathet zijn geïdentificeerd, waarvan drie gebruikt worden voor de pelog- en slendro-stemmingssystemen. De pelog-patheten heten pelog nem, pelog nima en pelog barang. De slendro-patheten heten slendro nem, slendro sanga en slendro manyura.
In Gamelan-muziek is de pathet percussie-gedomineerd. Gongs en klokkenspellen zijn meest prominent, samen met metallofoons, volgens de website van Northern Illinois University. Het pelog-stemmingssysteem bestaat uit een zeven-toonsschaal met halftonen. De slendro-schaal is een pentatonische schaal zonder halftonen.
De Gregoriaanse modus of zang is georganiseerd rond toonhoogte. Deze melodie ontstond in de Katholieke kerk en is vernoemd naar paus Gregorius I.
Deze melodie wordt ook 'kerkmodus' genoemd, omdat het voortkomt uit de Romeins-Katholieke kerkelijke traditie, volgens de website Kosmix. De Gregoriaanse modus werd uiteindelijk de dominante vorm van muziek in de middeleeuwse westerse en centrale Europese gebieden en bisdommen.
De echos-melodievorm ontstond uit de vroege Byzantijnse liturgische zang. Acht echoi stammen uit de Syriese muziek, met het echoi-concept zichtbaar in de Koptische zang, Russische en Armeense muziek, volgens de Encyclopedia Britannica.
Aan Johannes van Damaskus wordt meestal de verdienste toegekend voor de Byzantijnse echoi. Deze melodie is geen schaal, maar groepen melodische formules die gecombineerd worden om complete melodieën te vormen.
Een modus is een 'geordende reeks muzikale intervallen'. Wanneer de toonart, of tonica, wordt meegenomen, definieert dit de toonhoogtes in de intervallen. Modus wordt alleen toegepast op specifieke diatonische schalen, volgens Opentopia.
Wanneer meer dan één modus in een compositie wordt gebruikt, heet dit 'polymodale chromaticiteit'.
'Melodie' verwijst naar een 'reeks enkele tonen die samen een herkenbaar geheel vormen'. Het heeft een begin, een einde en beweging. De melodie beweegt omhoog en omlaag over de muzikale schaal door sprongen (grote stappen) of stappen of kleine intervallen, legt de website History of Music uit.
Melodie wordt beïnvloed door het tempo: wanneer het vloeiend gespeeld wordt, heet dit 'legato'. Korte, scherpe noten heten 'staccato', terwijl zeer korte noten 'spiccato' worden genoemd en door snaarinstrumenten worden gespeeld.