Een opmaat (opmaatmaat) beïnvloedt niet de laatste maat van een stuk.
Definitie: Een opmaat is een of meer noten voorafgaand aan de eerste nadruk van de eerste volledige maat. Het is een gedeeltelijke maat die inleidt tot de hoofdmetrische structuur.
Notatieconventie: Wanneer een stuk begint met een opmaat, wordt de laatste maat meestal verkort met dezelfde duur, zodat de totale stuklengte een heel aantal maten is. Dit is een notatie-balansactie, geen muzikaal effect van de opmaat zelf.
Voorbeeld: Een stuk in 4/4 dat begint met een kwartnoot-opmaat eindigt vaak met een 3/4 laatste maat (of de laatste maat genoteerd als 4/4 met een kwartrust). De opmaat "leent" tijd van het einde.