Muziek werd een gewaardeerde uitlaatklep voor creativiteit tijdens de Renaissance. Deze drang tot scheppen leidde tot veel nieuwe genress, twee daarvan zijn het oratorium en de cantate. Hoewel beide vocale genress zijn, bestaan er subtiele verschillen.
Het onderwerp van een cantate kan zowel sacraal als seculiere tekst zijn. Een oratorium haalt zijn onderwerp altijd uit de Bijbel.
Een cantate is een stuk muziek dat de componist in meerdere secties genaamd 'bewegingen' verdeelt. Het oratorium is een compleet stuk muziek verdeeld in meestal twee aktes.
Het oratorium haalt zijn inspiratie uit de opera, terwijl de cantate een genre van instrumentale muziek nabootst die bekend is als de sonate.
Met opera als model, omvatten oratoria soms kostuums, decor, decors en solisten. In tegenstelling tot opera, interageren de solisten in een oratorium niet met elkaar. De cantate daarentegen omvat geen van deze elementen.
Cantates, oorspronkelijk met één of twee solozangers met cembalobegeleiding, ontwikkelden zich tot koor en solisten met orkest. Oratoria, aan de andere kant, wijken zelden van het vastgestelde formaat af.