Volksmuziek in Mindoro (thuis van Mangyan-groepen: Hanunoo, Buhid, Alangan, Iraya, Tadyawan, Ratagnon) vervult vitale culturele rollen:
Liederen (ambahan – Hanunoo poetische chant; urukay – Iraya epieken) coderen wereldbeeld, geschiedenis, en etnische identiteit.
Gemeenschappelijk zingen/dansen bij bijeenkomsten (pagdiwata, oogstrituelen) versterkt banden en gedeelde waarden.
Mondelinge literatuur leert ethiek, overlevingsvaardigheden, genealogische, kosmologie – ouderen aan jeugd via uitgewend vers.
Chanten roepen voorouders, natuurgeesten (anito), zorgen voor oogst/gezondheid; integraal voor genezing (balian), planten, begraven.
Liefdesliederen (bayok), wiegelieden, spelletjesliederen bieden vrije tijd en courtship-raamwerk.
Historische liederen documenteren grondontneming, krijgsrecht, mijnbouw-invallen – contranarratieven behoudend.
Mangyan-scripts (Surat Mangyan) overleven deels omdat ze gebruikt worden om ambahan op bamboe te schrijven – muziek behoudt bedreigde schrijfsystemen.
Culturele optredens trekken toerisme/NGO-steun; opnames pleiten voor ancestrale domeinrechten.
Mindoro volksmuziek is levende infrastructuur – geen erfgoeddisplay, maar actieve gemeenschapstechnologie.