De Dramatisatie Methode: Kwalitatief Onderzoek Via Theatrale Uitvoering
Onderzoeksmethodologie Overzicht
Dramatisatie methode = kwalitatieve techniek waar onderzoekers/deelnemers theatrale scènes creëren en uitvoeren om een fenomeen, ervaring of maatschappelijk vraagstuk te verkennen.
Kernproces
- Scenario Ontwikkeling: Onderzoeksteam bouwt scenario's uit data (interviews, observaties, literatuur) — echt, hypothetisch, of samengesteld.
- Roltoewijzing: Deelnemers belichamen specifieke perspectieven (stakeholders, standpunten, archetypen).
- Uitvoering: Improvisatorisch of semi-gescript. Spontaneiteit aangemoedigd.
- Getuigen: Onderzoekers, deelnemers, of publiek observeren.
- Reflectie/Analyse: Na-uitvoering discussie, coderen, thematische analyse van dialoog, gebaar, spanning, stilte.
Belangrijkste Kenmerken
| Element | Doel |
| Vervleisching | Benadert taciete, somatische kennis die woorden missen |
| Polyvocaliteit | Meerdere waarheden coexisteren; geen enkel "juiste" lezen |
| Distanciering | Fictionele kader toestaat risicovolle waarheidsspreek |
| Relationeel | Onthult macht, empathie, conflict in interactie |
Toepassingen
- Gezondheidszorg: Gesimuleerde patiëntcontacten, ethische dilemma's.
- Onderwijs: Leraren repetitie, studentenstem.
- Organisatorisch: Cultuurverandering, bias training, crisis prep.
- Gemeenschap: Deelnemend actieonderzoek (Boal's Theater of the Oppressed).
- Therapie: Psychodrama, dramatherapie.
Analytische Lensen
- Discoorsanalyse (taal, macht)
- Gespreksanalyse (beurtname, herstel)
- Kinesica (gebaar, houding, proxemie)
- Narratieve analyse (verhalenbogen, positionering)
- Affect theorie (emotionele atmospheres)
Sterktes & Limieten
Sterktes: Rijke multimodale data; deelnemersbetrokkenheid; onthult verborgen dynamiek; ethisch voor gevoelige onderwerpen.
Limieten: Niet generaliseerbaar; onderzoekersbias in facilitatie; vereist geschoolde dramaturg/onderzoeker; deelnemerskwetsbaarheid.
Belangrijke scholars: Augusto Boal, Johnny Saldaña, Kathleen Gallagher, Monica Prendergast, Peter O'Connor.