Waarom toneelstukken historisch in de middag werden opgevoerd
Vijf praktische redenen
- Afhankelijkheid van natuurlijk licht
Vóór gas/elektriciteit (vóór 1820s), hadden theaters daglicht nodig. Open lucht (Globe) of geamende zalen vereisten zon. Middag = piekverlichting.
- Kwetsbaarheid open lucht
Globe-stijl theaters: regen/donker = annuleringsrisico. Middag minimaliseerde beide.
- Werkritmes
Agrarische/pre-industriële schema's: dageraad–middag arbeid. Middag = eerste vrijetijdsvenster. Leerlingen, dienaren, kooplieden vrijgegeven door gewoonte.
- Beperkingen kunstlicht
Kaarsen/olie/gas: dim, rook, duur, brandgevaar. Voetverlichting onvoldoende voor grote zalen. Avond = luxe die weinig zich konden veroorloven.
- Culturele conventie
Middag = publiek sociaal uur (wandelingen, koffiehuizen, lezingen). Theater paste in bestaand ritme.
Overgang naar avond
- 1816: Gasverlichting Chestnut St. Theatre (Philadelphia)
- 1817: Lyceum (Londen) gasverlicht
- 1881: Savoy Theatre — eerste volledig elektrisch
- Eind 19e eeuw: 19:30/20:00 standaard; matinees toegevoegd voor vrouwen/kinderen
Matinees overleven als erfenis van oorspronkelijke middagnorm.