Toen Shakespeare The Tempest schreef rond 1610–1611, werkte hij in de Jacobijnse tijd onder koning Jakobus I. Het stuk weerspiegelt niet alleen zijn tijd — het absorbeert de diepste angsten en debatten van die tijd, en weeft ze in een verhaal over magie, macht en vergeving.
De Virginia Company had Jamestown gesticht in 1607, en twee jaar later strandde de Sea Venture op Bermudas rif. De verslagen van de overlevenden, vooral William Strachey's True Reportory, circuleerden in Londen en bereikten Shakespeare bijna zeker. De eilandsetting van het stuk, de "still-vex'd Bermoothes," en de dynamiek tussen Prospero en Caliban weerspiegelen hedendaagse argumenten over beschaving en wildernis. Montaigne's essay Of Cannibals (vertaald door Florio in 1603) had al het "edel wilde" ideaal geïntroduceerd; Caliban belichaamt en ondermijnt die figuur, geclaimd als eigendom door de Europese magus die hem "a thing of darkness" noemt.
Jakobus I was een voorvechter van het goddelijk recht van koningen, en het Pulvercomplot van 1605 had vrees voor usurpatie en chaos verscherpt. Prospero's verhaal — hertog gezet door zijn broer, hersteld door kunst en toeval — spiegelt de angsten van de Stuarts over opvolging en rechtmatige heerschappij. Het stuk vraagt wat gezag legitiem maakt: bloed, wet, of de vermogen om geesten te bevelen en spektakels te regisseren?
Prospero's "kunst" trekt aan op de Neoplatonische traditie van Ficino en Pico della Mirandola, waar magie een soort hoge filosofie is — kennis als macht. Figuren als John Dee en Giordano Bruno vervaagden de grens tussen natuurlijke magie en vroege wetenschap. Prospero's boeken zijn zijn instrumenten van controle; zijn staf en cirkel markeren de rituele ruimte van de geleerde magiër.
Jakobus I had zelf Daemonologie (1597) geschreven, en heksenprocessen waren een grimmige realiteit. Sycorax, de dode heks die ooit het eiland regeerde, en haar zoon Caliban belichamen de fascinatie van die tijd voor het occulte. Ariel, de luchtige geest gebonden in een "cloven pine," vertegenwoordigt een andere orde van overnatuurlijk wezen — een die dient, verlangt naar vrijheid, en uiteindelijk Prospero naar genade stuurt.
Prospero regisseert de actie als een toneelschrijver: hij roept de storm op, stelt het maskspel in scène, manipuleert de waarneming van de edelen. Zijn epiloog — "Now my charms are all o'erthrown" — wordt breed gelezen als Shakespeares eigen afscheid van het toneel. Het Globe en het indoor Blackfriars theater booden nieuwe mogelijkheden voor spektakel, muziek en illusie, die het stuk volledig benut.
Uiteindelijk synthetiseert The Tempest de Jacobijnse zorgen over imperium, gezag en de kracht van kunst in een poetische meditatie over wat het betekent te vergeven.