The Tempest ondervraagt de menselijkheid door meerdere lenzen, het eiland omvormend tot een laboratorium voor de menselijke toestand.
Het eiland is een natuurtoestand; Milan en Napels vertegenwoordigen beschaving. Personages confronteren hun ontblote zelven. Caliban is de "natuurlijke man" (Rousseau avant la lettre); Prospero is beschaving kunst. Het stuk vraagt wat waarachtiger is.
Magie vervaagt perceptie. "We are such stuff / As dreams are made on." Menselijke identiteit is performatief, fragiel. Theater wordt een metafoor voor het geconstrueerde zelf.
Prospero's boeken zijn gevaarlijke kennis. Miranda's onwetendheid is onschuld. Caliban's vloeken is geleerde taal. Weten is niet wijsheid; macht zonder ethiek is tirannie.
"The rarer action is / In virtue than in vengeance." Prospero kiest genade. Ariel (een geest) leert hem: "If you now beheld them, your affections / Would become tender." Menselijkheid is de capaciteit voor empathie boven wraak.
Ariel dient voor vrijheid; Caliban weerstaat slavernij; Ferdinand dient vrijwillig voor liefde. De menselijke toestand is een onderhandeling over autonomie en gebondenheid.
Uiteindelijk is mens zijn in The Tempest om vergeving te kiezen, beperking te accepteren, en betekenis te creëren door kunst — zoals Prospero doet, zijn staf breekt, terugkeert naar Milan, wetende "every third thought shall be my grave."