Melodrama ontkwam midden in de Franse Revolutie en Napoleonische oorlogen, mengend muziek (melos) met drama om emotionele inzet te verhogen voor publiek dat morele duidelijkheid zocht in chaotische tijden.
Theaters als de Théâtre de la Gaîté en de Ambigu-Comique specialiseerden in sensationale verhalen – deugd vervolgd, kwaad gestraft, laatste-reddings. De vorm was toegankelijk, visceraal en wilde populair.
Melodrama's nadruk op intense gevoel, individuele strijd tegen lot, en het sublieme maakte het een natuurlijke broer van romantische literatuur en kunst.
Doorheen de 19e eeuw veroverde melodrama Duitsland, Engeland, Italië en de VS, beïnvloedend dime novels, podiumspectakels, en later, stille film's overdreven acterstijl.
In Victorianaans Engeland voedde het sensatieromans en podiumhits. Vroeg Hollywood leende zijn morele binaire en cliffhanger-structuur – D.W. Griffith's films zijn essentieel melodrama's.
Realisme en modernisme verdreven melodrama's primatie op het serieuze podium, maar het DNA blijft voortbestaan: zeepoperas, actieblockbusters, superheldenfilms en reality TV erven allemaal de verhoogde inzet, duidelijke moraliteit en emotionele manipulatie.
Melodrama stierf niet; het migreerde in de bloedloop van de populaire cultuur.